Maak hieronder een keuze uit de thema's.

Bewegingsonderwijs in het speciaal onderwijs
Onderzoek naar passend aanbod tijdens de gymlessen voor kinderen met syndroom van Down
Veerkracht 2016-13-2
Tijdens de gymles staat Daan, een leerling met Downsyndroom, een groot deel van de les te observeren. Hij kijkt het liefst naar wat andere leerlingen aan het doen zijn en heeft intensieve begeleiding nodig om tot bewegen te komen. Doordat dit niet altijd mogelijk is, gaat er voor hem effectieve bewegingstijd verloren. Om Daan op de juiste manier te kunnen ondersteunen is er onderzoek gedaan op het gebied van het Downsyndroom, om een passend begeleidingstraject op te kunnen stellen voor bewegingsonderwijs. In dit artikel wordt verteld hoe dit onderzoek is opgezet, uitgevoerd en geëvalueerd. Lees het volledige artikel

Bewegend leren 
Springend en hupsend plus- en minsommen automatiseren
Veerkracht 2016-14-2
‘Kinderen die bewegend leren rekenen en spellen, pikken de lessen sneller op dan klasgenootjes die stilzitten tijdens de les’, zo kopt een artikel in het onderwijsblad van de Algemene Onderwijsbond (Nieuwstadt, 2016). Al springend leren rekenen en spellen: een innovatieve manier van leren welke het beeld van stilzittende leerlingen doorbreekt. Reken- en taallessen waarin de leerlingen bewegend de leerstof eigen maken, kunnen leiden tot betere resultaten, zo blijkt uit onderzoeken. Bovendien dragen deze lessen bij aan de dagelijkse hoeveelheid beweging die kinderen nodig hebben.
Maar hoe geef je handen en voeten aan bewegend leren? Op de Beatrixschool in Steenwijk is een praktijkonderzoek uitgevoerd naar het inzetten van bewegend leren om het automatiseren bij rekenen te stimuleren. Lees het volledige artikel

Nieuwe partner KPZ voor Engelse taalontwikkeling
Veerkracht 2016-13-3
Voor een goede ontwikkeling van de Engelse taal bij pabostudenten en leerlingen van basisscholen in de regio Overijssel werkt KPZ sinds kort samen met talkingENGLISH. Deze taalschool bereidt KPZ-studenten en externe kandidaten voor op de Cambridge examens die sinds afgelopen schooljaar worden afgenomen op KPZ en helpt ook om de Engelse taalontwikkeling op basisscholen verder te ontwikkelen. KPZ voorziet in de nabije toekomst een groeiende vraag naar het Cambridge English cursus- en examenaanbod en heeft daarom voor een samenwerkingsverband met talkingENGLISH gekozen. Lees hier het artikel

"We did that for traffic"
Veerkracht 2015-12-3
Bloopers als bovenstaande horen we regelmatig en vooral de ‘vondsten’ van trainer Louis van Gaal (“From now on we look only upstairs and no longer downstairs”) worden veel bekeken en gedeeld op Facebook en YouTube. Soms worden ze van commentaar voorzien door personen die menen hierin de teloorgang van de Nederlandse taal te zien. Dergelijke opmerkingen over die vermeende ineenstorting is echter iets van alle tijden en vooral als er destructieve invloeden van buitenaf aan ten grondslag liggen. Zo klaagde in 1788 pleitbezorger van de Nederlandse taal Jacobus Verlooy in zijn manifest ‘Verhandeling op d’Onacht der moederlijke Tael in de Nederlanden’ over het wegkwijnen van het Nederlands ten faveure van het Frans. Lees hier het artikel

Handschriftonderwijs upgraden en professionaliseren
Veerkracht 2017-14-3
Dit artikel is een praktisch vervolg op het artikel ‘Handschrift in het digitale tijdperk’ uit Veerkracht 14-2 (2017), waarin het belang van goed handschriftonderwijs in het digitale tijdperk en het waarom daarvan, verduidelijkt zijn. In dit artikel volgen praktische aanwijzingen om het handschriftonderwijs te kunnen verbeteren voor wat betreft, kwaliteit, effectiviteit én leerplezier. Lees hier het artikel

Handschriftonderwijs juist van groot belang in het digitale tijdperk
Veerkracht 2017-14-2
Leraren van basisscholen komen regelmatig met de vraag of het nog zin heeft om een nieuwe schrijfmethode aan te schaffen. Werken op de laptop wordt immers steeds belangrijker. De Steve-Jobs scholen maken die omslag al: zij gaan soms helemaal voor onderwijs op tablet, iPad en laptop. Is leren schrijven in de toekomst dan nog wel nodig? In dit artikel een pleidooi voor het ontwikkelen van een goed en vlot handschrift. Lees het volledige artikel

Tekster, het schrijfonderwijs van de toekomst
Veerkracht 2016-13-3
‘Schrijfvaardigheid van kinderen holt achteruit’, kopte het AD op 30 augustus. In dit bericht werd niet een heel rooskleurig beeld geschetst van de huidige stand van zaken in het schrijfonderwijs. Wat is precies het probleem en wat kunnen we daaraan doen? Renske Bouwer en Monica Koster zijn in september 2016 gepromoveerd op schrijfonderzoek in de basisschool. In dit artikel voor Veerkracht gaan ze in op de oorzaken van de achterblijvende schrijfprestaties van de leerlingen en presenteren ze een mogelijke oplossing: de lesmethode Tekster. Lees het volledige artikel

Integreren op de basisschool
Veerkracht 2017-14-3
De school binnenstappen, even iets vragen aan de juf, jouw kind naar binnen brengen, helpen met schoolfeesten. Dat is toch heel normaal? Leraren willen de drempel van school laag houden en toegankelijk zijn voor iedereen. Maar hoe laag is deze drempel als je de taal niet spreekt? Of de cultuur (nog) niet begrijpt? Reikt deze drempel dan niet tot aan het plafond? Staan wij als leraren wel (genoeg) open voor ouders van kinderen met een migratieachtergrond? Voor de master Leren en Innoveren zijn wij op innovatiesafari gegaan. In het kader daarvan mag je drie weken in een (voor jou onbekende) school aan de slag met een vraagstuk van die school. Voor het ervaren probleem wordt een oplossing bedacht die ook wordt uitgeprobeerd. Wij hebben gedurende drie weken op obs Aremberg te Zwartsluis gewerkt aan het vraagstuk: ‘Hoe kunnen wij ouders van nieuwkomers meer betrekken bij de school?’ Lees hier het artikel

Samen het onderwijs en de wereld een beetje mooier maken
Veerkracht 2017-14-3
Op mijn tiende verjaardag krijg ik een dagboek. Het eerste dat ik daarin beschrijf, is het bezoek van een Eritrese vluchtelinge aan onze basisschool. Ze vertelt over haar leven in Afrika, ze leert ons een Afrikaans spel en ze laat ons proeven van zelfgemaakt brood. Vijfentwintig jaar later realiseer ik me hoe graag ik voor langere tijd naar het buitenland wil. Na mijn eigen pabo-opleiding en ook vanuit KPZ ben ik al meerdere keren naar Nepal geweest. Maar ik zou ook wel een keer voor een jaar weg willen. Ik ben nieuwsgierig naar andere culturen en naar ontwikkelingssamenwerking. Ik kan het maar moeilijk verdragen dat de plek waar je geboren wordt je leven grotendeels bepaalt. Ik wil bruggen bouwen, bijdragen aan een iets gelijkwaardigere wereld. Een andere passie die ik in de afgelopen jaren heb ontwikkeld, is het spelend leren. Als zich de mogelijkheid voordoet om als ‘Advisor Early Childhood Education’ vrijwillig aan het werk te gaan in Rwanda, lijkt dat dan ook de uitgelezen kans om vorm te geven aan deze twee passies. Lees hier het artikel

Nieuwe partner KPZ voor Engelse taalontwikkeling
Veerkracht 2016-13-3
Voor een goede ontwikkeling van de Engelse taal bij pabostudenten en leerlingen van basisscholen in de regio Overijssel werkt KPZ sinds kort samen met talkingENGLISH. Deze taalschool bereidt KPZ-studenten en externe kandidaten voor op de Cambridge examens die sinds afgelopen schooljaar worden afgenomen op KPZ en helpt ook om de Engelse taalontwikkeling op basisscholen verder te ontwikkelen. KPZ voorziet in de nabije toekomst een groeiende vraag naar het Cambridge English cursus- en examenaanbod en heeft daarom voor een samenwerkingsverband met talkingENGLISH gekozen. Lees hier het artikel

My Book Buddy laat kinderen lezen!
Veerkracht 2016-13-2
De zon komt op. Ochtend op het platteland in Afrika. De haan kraait om half zes de bewoners van de hutjes wakker. Tijd om op te staan, want er is een lange dag te gaan. Wassen is er niet bij, het schaarse water afkomstig uit de waterput vijfhonderd meter verderop wordt gebruikt om een voedzame pap te maken voor de bewoners van het erfje. Het vuur van verzameld brandhout verwarmt het water in de zinken pannetjes. Na het eten begint voor veel kinderen de zware tocht naar school. Vaak op blote voeten, want geld voor schoenen ontbreekt. Ze dragen wel een schooluniform waar vaak lang voor gespaard is. Lees hier het artikel

Nomaad of advocaat?
Veerkracht 2016-13-1
Ik zit in een ger, vlakbij een groot meer in Mongolië en ik wil ik je meenemen naar dit land van ongerepte natuur, nomadenfamilies en zelfstandige kinderen. Waarom? Mongolië is een land waar we weinig over weten: het onderwijs is er anders dan bij ons en dat zette mij erg aan het denken. Lees het artikel hier

Studenten Vierslagleren in gesprek met studenten van Harvard
Veerkracht 2015-12-3
Op 15 april organiseerde de KPZ samen met Harvard Graduate School of Education (HGSE) een uitwisseling tussen docenten en masterstudenten over de leraren en leraren opleidingen vanuit een internationaal perspectief. De bekende Finse onderwijskundige Pasi Sahlberg, auteur van het boek Finnish Lessons: what can the world learn from educational change in Finland? doceert op Harvard een module, genaamd The Teaching Profession Around the World. De voorzitter van het College van Bestuur van de KPZ Jan Heijmans en Sahlberg kennen elkaar al jaren. Heijmans schreef de epiloog in de Nederlandse vertaling van het boek van Sahlberg. Sahlberg had eerder Heijmans uitgenodigd om met docenten en masterstudenten van de KPZ via een skypeverbinding in gesprek te gaan met de Harvard-studenten. Deze studenten komen uit alle hoeken van de wereld. Het thema van het gesprek was de Teacher Eduction in Europe. De Harvard-studenten wilden wel eens van onze masterstudenten weten hoe masters zijn opgeleid zijn en hoe ze aankijken tegen hun beroep. De gespreksonderwerpen waren: ten eerste het onderwijssysteem in Nederland: wat maakt het systeem in Nederland uniek? Ten tweede de Lerarenopleiding: hoe zien de BAen MA-opleiding eruit? Hoe word je een leraar; hoe word je een teacher leader? Als laatste de kansen en uitdagingen van Teacher Leadership en lerende schoolteams. Lees hier het artikel

Een olifant in Turkije
Veerkracht 2015-12-1
In het kader van internationale uitwisseling van docenten is Bert Thole, docent godsdienst en levensbeschouwing aan de KPZ, naar Turkije geweest. Lees hier het artikel

Jan Heijmans in gesprek met Bas Haring
Veerkracht 2017-14-3
Bas Haring is een bekende Nederlandse filosoof. Hij schrijft kinderboeken en populairwetenschappelijk werk als Kaas en de evolutietheorie en Waarom cola duurder is dan melk. Daarnaast is hij een veelgelezen columnist voor Intermediair en de Volkskrant. Haring werkt als docent mediatechnologie bij de Universiteit van Leiden en sinds 2006 als bijzonder hoogleraar op de leerstoel ‘Publiek begrip van wetenschap’. Het is zijn opdracht om jonge wetenschappers te trainen in het toegankelijk maken van wetenschap. Dat hem dit goed lukt blijkt wel uit het feit dat hem in 2016 de Duidelijketaalprijs werd toegekend. In plaats van denker noemt hij zich dan ook liever ‘volksfilosoof’. Lees het artikel hier

Bertjaap van der Ploeg in gesprek met Henk Swart over ontwikkelingen in het geschiedenisonderwijs
Veerkracht 2017-14-3
Vanaf de overkant van de binnentuin, kijk ik samen met Henk Swart in de richting van het geschiedenislokaal: symbool voor zijn eerste passie, het geschiedenisonderwijs. Nu hij afscheid neemt van KPZ, bespreken we zijn visie op het vak geschiedenis en de verschillen en de overeenkomsten tussen het huidige geschiedenisonderwijs en dat van de jaren ’70-’90. Een gesprek vol herinneringen aan mooie momenten van zijn tijd als docent geschiedenis, afgewisseld met brede bespiegelingen over de betekenis van het geschiedenisonderwijs en onderwijs in het algemeen. Lees het artikel hier

Jan Heijmans in gesprek met Diane Ravitch
Veerkracht 2017-14-2
Mijn goede vriend professor Pasi Sahlberg nodigde me vorig najaar uit om zijn ‘Diane Silver Ravitch lezing’ bij te wonen op het Wellesley College. En zo kon het zo maar gebeuren dat ik op een gewone donderdagavond in oktober als genodigde van de spreker op de eerste rij zat met enkele onderwijsgroten van deze tijd: Richard Elmore, Diane Ravitch, Andy Hargreaves, Howard Gardner en Yong Zhao om te luisteren naar ‘The unconvienent truth about American Education’. Een mooie gelegenheid om na de inspirerende lezing van Pasi even na te praten met één van de meest invloedrijke onderwijswetenschappers van dit moment. Lees het artikel hier

Jan Heijmans in gesprek met Pedro de Bruyckere
Veerkracht 2017-14-1
In de discours over onderwijs en opvoeding komt vaak onzin op tafel. Opvattingen die met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid worden geponeerd, citaten uit niet relevant onderzoek, conclusies die nauwelijks onderbouwd worden, concepten die al lang achterhaald zijn. We hebben het dan over urban legends, indianenverhalen of onderwijsmythes. Voorbeelden zijn het vermeende bestaan van leerstijlen, het vermogen tot multitasken of het onderscheid naar functie van de linkeren rechterhersenhelft. Deze onderwijsmythes blijven hardnekkig bestaan in onze alledaagse praktijk. Lees het artikel hier

Jan Heijmans in gesprek met Marcel van Herpen
Veerkracht 2016-13-3
Deze maand verscheen ‘Wij, de leraar’ een publicatie van de hand van Marcel van Herpen, mede-initiatiefnemer van het NIVOZ (Nederlands Instituut voor Onderwijs- en Opvoedingszaken) en Het Kind en voormalig projectleider van het Expertisecentrum ErvaringsGericht Onderwijs (EGO). Velen kennen Van Herpen natuurlijk van zijn energieke en inspirerende presentaties over onderwijsinnovatie en de rol van pedagogiek daarin. In de jaren negentig van de vorige eeuw waren we allebei verbonden aan Brabantse basisscholen: Van Herpen als medeoprichter bij basisschool Uilenspiegel, de eerste EGO-school van Nederland en ik als schoolleider van de Aloysiusschool in Geffen, waar we ook graag meer met EGO wilden doen. Lees het artikel hier

Jan Heijmans in gesprek met Dennis Shirley
Veerkracht 2016-13-2
Professor Dennis Shirley is hoogleraar Onderwijs aan de Lynch School of Education van het Boston College, hoofdeditor van het gezaghebbende Journal of Educational Change en voorzitter van de focusgroep onderwijsinnovatie van de American Educational Research Association (AERA). Professor Shirley begeleidt niet alleen overheden, maar hij deed ook onderzoek naar de begeleiding van staartende leraren. In een seminar met leraren van openbare scholen in Boston ontdekte hij het belang van reflectie, meditatie en dialoog over de uitdagingen en successen van startende leraren in het onderwijs. Hun verhaal en de resultaten van dit project zijn gepubliceerd professor Shirley in ‘The Mindful Teacher’. Met collega professor Andy Hargreaves publiceerde hij verder onder andere ‘The Global Fourth Way’. Lees het artikel hier

Jan Heijmans in gesprek met Alma Harris
Veerkracht 2016-13-1
Begin februari was Professor Alma Harris in Nederland voor een aantal lezingen en workshops. Ik ken haar nog vanuit de tijd dat ik me bezig hield met het ontwerp van de eerste NSA beroepsstandaard voor leidinggevenden in het primair onderwijs. Professor Harris geldt wereldwijd als een autoriteit op het gebied van ‘gedeeld’ leiderschap. Zo schreef zij onder meer Distributed Leadership in Schools (2009) en Distributed Leadership Matters (2013). Lees het artikel hier

Studenten Vierslagleren in gesprek met studenten van Harvard
Veerkracht 2015-12-3
Op 15 april organiseerde de KPZ samen met Harvard Graduate School of Education (HGSE) een uitwisseling tussen docenten en masterstudenten over de leraren en leraren opleidingen vanuit een internationaal perspectief. De bekende Finse onderwijskundige Pasi Sahlberg, auteur van het boek Finnish Lessons: what can the world learn from educational change in Finland? doceert op Harvard een module, genaamd The Teaching Profession Around the World. De voorzitter van het College van Bestuur van de KPZ Jan Heijmans en Sahlberg kennen elkaar al jaren. Heijmans schreef de epiloog in de Nederlandse vertaling van het boek van Sahlberg. Sahlberg had eerder Heijmans uitgenodigd om met docenten en masterstudenten van de KPZ via een skypeverbinding in gesprek te gaan met de Harvard-studenten. Deze studenten komen uit alle hoeken van de wereld. Het thema van het gesprek was de Teacher Eduction in Europe. De Harvard-studenten wilden wel eens van onze masterstudenten weten hoe masters zijn opgeleid zijn en hoe ze aankijken tegen hun beroep. De gespreksonderwerpen waren: ten eerste het onderwijssysteem in Nederland: wat maakt het systeem in Nederland uniek? Ten tweede de Lerarenopleiding: hoe zien de BAen MA-opleiding eruit? Hoe word je een leraar; hoe word je een teacher leader? Als laatste de kansen en uitdagingen van Teacher Leadership en lerende schoolteams. Lees het artikel hier

Jan Heijmans in gesprek met Tony Wagner
Veerkracht 2015-12-3
Google maps komt goed van pas vandaag, want na de onduidelijke aanwijzingen van een Indische taxichauffeur en de nodige omzwervingen door een buitenwijk van Boston, sta ik op een druilerige middag op de stoep bij Tony Wagner voor een kop thee en een goed gesprek aan de keukentafel over onderwijsinnovatie. Lees het artikel hier

Veronique Damoiseaux in gesprek met opleidingsmanager Marry Oost
Veerkracht 2015-12-2
Op 23 maart 2015 kopte de Trouw: ‘Vakkennis jonge leerkrachten zit weer in de lift’. Directeuren in het basisonderwijs stellen vast dat pas afgestudeerde juffen en meesters over meer vakkennis beschikken dan hun voorgangers, goed zijn in basisvaardigheden als orde houden, gevarieerd lesgeven en het onderwijs evalueren. En hun beheersing van rekenen en taal is verbeterd. Investeringen in de pabo’s lijken hun vruchten te gaan afwerpen. Lees het artikel hier

Jan Heijmans in gesprek met Ilja Klink
Veerkracht 2015-12-2
Voor deze Veerkracht had ik het genoegen om één van de negen onderwijsspecialisten die aan de wieg stond van het manifest ‘Samen Leren’ te ontmoeten. Dit manifest heeft tot doel het Nederlands onderwijs één van de beste ter wereld te maken. Onderwijs waarin topleraren samen elke dag bezig zijn om het onderwijs te verbeteren en het maximale uit leerlingen te halen. Willen we dat niet allemaal? Lees het artikel hier

Jan Heijmans in gesprek met Yong Zhao
Veerkracht 2015-12-1
Kinderen die nu in het basis- en voortgezet onderwijs zitten leven straks in een hele andere wereld. “Als ze de 30 gepasseerd zijn, hebben ze er gemiddeld al vijf banen op zitten. De meesten werken niet meer in het vak waar ze oorspronkelijk voor opgeleid zijn. Traditionele beroepen zijn verdwenen. Producten en diensten worden ‘persoonlijk’ en op maat gemaakt. Organisaties zijn platter, flexibeler en als netwerk georganiseerd. Tenminste één op de drie werknemers heeft geen vast dienstverband meer, velen zitten regelmatig in het buitenland en allemaal, waar en wanneer ze ook werken, hebben ze te maken met onvoorspelbare uitdagingen, snel verouderende kennis, razendsnelle technologische ontwikkelingen en wereldwijde gevolgen. Lees het artikel hier

Impuls voor muziekonderwijs
Veerkracht 2015-12-1
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker, heeft eind oktober 2014 samen met de staatssecretaris haar plannen bekend gemaakt voor goed muziekonderwijs voor kinderen van 4 tot 12 jaar. Het rijk werkt hierbij samen met private partijen aan een impuls voor het muziekonderwijs. Het doel is om met vereende kracht en macht het muziekonderwijs in Nederland aan kinderen van 4 tot 12 jaar structureel te verbeteren. Lees het volledige artikel 

Thematisch muziekonderwijs
Veerkracht 2017-14-2
In de afgelopen twee jaar heeft KPZ een leerlijn Thematisch Muziekonderwijs ontwikkeld. Het was een idee van Muziek Netwerk Salland die hiertoe een aanvraag deed bij het Fonds voor Cultuurparticipatie voor de regeling Cultuureducatie met kwaliteit. Na de goedkeuring ging het project van start, met Muziek Netwerk Salland als penvoerder, KPZ als ontwikkelaar en basisschool de Esmoreit in Luttenberg als pilotschool. Lees het volledige artikel

Tien jaar lectoraat Reflectie en Retorica op KPZ
Veerkracht 2017-14-2
KPZ viert op 14 juni aanstaande dat het lectoraat Reflectie en Retorica tien jaar bestaat. Lees wat er bereikt is in die tien jaar. Lees hier het artikel

De staat van de leraar 2016
Veerkracht 2016-13-2
Ieder jaar publiceert de Inspectie van het Onderwijs haar bevindingen over onderwijsontwikkelingen van een schooljaar in De Staat van het Onderwijs. Twee jaar geleden is daaraan De Staat van de Leerling toegevoegd en sinds vorig jaar is er De Staat van de Leraar, een onderwijsverslag voor en door leraren. Dit jaar wordt voor het eerst De Staat van de Schoolleider gepubliceerd: een verslag dat specifiek ingaat op de schoolleider in het primair, speciaal en voortgezet onderwijs. In dit artikel beperken we ons tot de Staat van de Leraar; in een volgend nummer van Veerkracht gaan we in op de Staat van de Schoolleider. Lees hier het artikel

Ga maar weer fijn werken...
Veerkracht 2015-12-2
In ons vorige artikel (Pauw, Jongstra, Gemmink, & Van Lint, 2015) hebben we onderzocht welke waarden zich manifesteren in het woordgebruik van derdejaarsstudenten in hun reflectieverhaal. De voorlopige conclusie was dat op woordniveau voornamelijk etiquettaire, economische en politieke waarden werden weerspiegeld. In dit artikel willen we onderzoeken of die voorlopige conclusie gestaafd wordt door analyse van de situatie en van de gespreksfragmenten die in de verhalen voorkomen. We trachten een verklaring te vinden voor de geringe reflectie op onderwijsvisie, pedagogiek en didactiek. Het uitgangspunt is dat zorgvuldige tekstanalyse een middel is om verborgen waarden en normen in een tekst aan te wijzen (Van Lint 1973) Lees hier het artikel

Waardenuitspraken en waardenpatronen in verhalen van studenten
Veerkracht 2015-12-1
Zomaar wat citaten uit verhalen van derdejaarsstudenten voor hun narratief essay. Gedrag wordt veroordeeld (“niet van gediend”), een positieve beoordeling wordt gegeven (“goed, knap gedaan”), rekenaars worden ingedeeld (“sterke rekenaars”) en hun blik geïnterpreteerd (“verveeld”), een knikje ter aanmoediging, dat is een vorm van etiquette. Dat zijn allemaal uitspraken (en gedragingen) waarmee een student te kennen geeft wat hij ergens van vindt. Uitspraken, die een waarde uitdrukken. In dit artikel willen we nader ingaan op dat soort uitspraken in de verhalen die de basis vormen van een achttal narratieve essays van derdejaars. Het is een eerste verslag van een onderzoek naar waarden in studentenverhalen, uitgevoerd door het lectoraat Reflectie en Retorica. In volgende verslagen komen andere aspecten aan de orde. Lees hier het artikel

Onderzoek door de schoolleider: wat levert dat op?
Veerkracht 2017-14-3
Marieke Bonen (student MLE) en Vivian Tevreden (hogeschooldocent MLE) blikken terug op de module onderzoek van de master Leadership in Education (MLE). Ze vragen zich af wat het zelf doen van onderzoek de schoolleider oplevert in zijn school. Lees hier het artikel

Reflecteren om te leren leren bij rekenen
Veerkracht 2017-14-3
Ieder jaar wordt de Onderzoeksprijs uitgereikt voor de bachelorthesis met het meest innovatieve ontwerp. De jury bestond dit jaar uit Marieke Pillen (kerndocent masters Leren en Innoveren en Leadership in Education), Vivian Tevreden (docent master Leadership in Education), Emma Nitert (docent Pedagogisch Professional Kind en Educatie) en Mireille Wassink (onderzoekscoördinator obs De Marke te Apeldoorn). De Onderzoeksprijs 2017 ging naar Ruth van Ringelesteijn voor haar thesis: Reflecteren om te leren leren. Een ontwerpgericht onderzoek naar de ontwikkeling van de zelfregulerende vaardigheden bij rekenen in groep 5. Dr. Petra Hendrikse, hogeschooldocent rekenen/wiskunde op KPZ, was haar thesisbegeleider. Heel bijzonder is dat Ruth niet alleen de KPZ Onderzoeksprijs heeft gewonnen, maar op 5 oktober ook de nationale OnderwijsTopTalentPrijs 2017 heeft gekregen. In het juryrapport staat: 'Dit werk is relevant, innovatief, volledig en breed toepasbaar. Deze genomineerde is een aanwinst voor het onderwijs.’ Lees hier het artikel

Springend en hupsend plus- en minsommen automatiseren
Veerkracht 2017-14-2
‘Kinderen die bewegend leren rekenen en spellen, pikken de lessen sneller op dan klasgenootjes die stilzitten tijdens de les’, zo kopt een artikel in het onderwijsblad van de Algemene Onderwijsbond (Nieuwstadt, 2016). Al springend leren rekenen en spellen: een innovatieve manier van leren welke het beeld van stilzittende leerlingen doorbreekt. Reken- en taallessen waarin de leerlingen bewegend de leerstof eigen maken, kunnen leiden tot betere resultaten, zo blijkt uit onderzoeken. Bovendien dragen deze lessen bij aan de dagelijkse hoeveelheid beweging die kinderen nodig hebben. Maar hoe geef je handen en voeten aan bewegend leren? Op de Beatrixschool in Steenwijk is een praktijkonderzoek uitgevoerd naar het inzetten van bewegend leren om het automatiseren bij rekenen te stimuleren. Lees hier het artikel

Van student tot leesbevorderaar
Veerkracht 2017-14-2
Nederlandse kinderen zijn gemiddeld goede lezers. Resultaten van internationale onderzoeken zoals PIRLS 2011 laten zien dat kinderen in Nederland ruim boven het internationale gemiddelde scoren. Nederland scoort bijvoorbeeld boven Duitsland, Frankrijk, België en Zweden. Toch is er de afgelopen jaren een licht dalende trend te zien in de leesprestaties van Nederlandse basisschoolleerlingen. Ook hebben basisschoolleerlingen in Nederland in vergelijking met kinderen uit andere landen weinig plezier in lezen. Terwijl leerlingen die lezen leuk vinden, sneller een boek pakken en daardoor ook vaak beter lezen (Meelissen et al., 2012). Lees hier het artikel

Werkplekleren van aanstaande leraren
Veerkracht 2017-14-1
Katja loopt stage bij een opleiding in het mbo. Het is haar eerste week. Ze observeert een theorieles van haar begeleider en is meteen onder de indruk. Haar begeleider vraagt aan de leerlingen hoe het met ze gaat, hij betrekt ze bij de les door vragen te stellen, maar ook door ze over hun eigen ervaringen te laten vertellen. Katja had gedacht dat een theorieles heel anders zou verlopen: meer kennis overdragen vanaf bijvoorbeeld papier. Ook had ze verwacht dat een les volgens een strakke planning zou verlopen, maar ook dat gebeurt niet. Haar begeleider vertelt de belangrijkste dingen en daar bouwt hij een hele les omheen. Tussendoor maakt hij grapjes met de leerlingen. Ze is verrast. Ze heeft hier zelf ook op school gezeten en toen verliepen de lessen heel anders. De klassen zaten vol en er werd kennis overgedragen. De les van haar begeleider is veel interactiever. Ze ervaart dat als positief, want van die lessen vroeger in die stampvolle klaslokalen heeft ze nooit veel opgestoken. Ze ziet dat de leerlingen goed reageren op de les: ze doen mee en hebben plezier. Interactief lesgeven: dat wil zij ook leren. Lees het artikel hier

Motivatie en uitdaging, te vinden in het leerlab
Veerkracht 2017-14-1
Voor de opleiding onderzoekscoördinator op KPZ heeft Marian Koggel onderzoek gedaan naar de motivatie en uitdaging van meer- en hoogbegaafde kinderen uit de groepen 5 t/m 8 van basisschool de Linderte in vergelijking met de andere kinderen uit de groepen 5 t/m 8. Op deze academische basisschool gaan de meer- en hoogbegaafde kinderen naar het leerlab. In dit artikel wordt beschreven wat een leerlab is, welke kinderen meedoen aan het leerlab, wat de rol van de leraar is en of de leerlingen gemotiveerder zijn in het leerlab dan de leerlingen in de groep, gebaseerd op de vier aspecten van de Leer Motivatie Test van Hermans (2001). Lees hier het artikel

Zicht krijgen op de complexiteit van teksten
Veerkracht 2016-13-3
Het goed leren lezen van teksten; veel studenten kiezen in de afstudeerfase dit onderwerp voor de bachelorthesis. Niet onbegrijpelijk, aangezien goed kunnen lezen als basis voor het leren wordt gezien, maar ook als fundament voor de toekomst. Op daltonkindcentrum de Markesteen werd al twee jaar onderzoek gedaan naar het leesonderwijs op de school. Het eerste jaar werd het begrijpend lezen in de bovenbouw in kaart gebracht en verbeterd. Hieruit bleek dat er geen goede leerlijn was en dat het nog onduidelijk was hoe leraren leerlingen goed kunnen voorbereiden op het begrijpend lezen. Om deze reden ging het tweede onderzoek over begrijpend luisteren in de onderbouw. Als vervolg daarop werd in schooljaar 2015-2016 uitgezocht hoe leraren meer verdieping aan konden brengen als het gaat om de voorbereiding op zelfsturing bij begrijpend luisteren en begrijpend lezen. Lees hier het artikel

Op bezoek bij ridder Rikki in het kasteel... kan dat?
Veerkracht 2016-13-3
In het kader van de opleiding tot onderzoekscoördinator is op Dalton Kindcentrum de Markesteen een kleinschalig onderzoek uitgevoerd naar de ontwikkeling van literaire competentie bij kleuters. De Markesteen is een academische opleidingsschool en de afgelopen drie jaar heeft het academisch onderzoek zich gericht op de ontwikkeling van zelfsturing bij leerlingen ten aanzien van het begrijpend leesonderwijs. Er is een doorlopende leerlijn opgesteld voor groep 1 t/m 8 en de ontwikkeling van literaire competentie bij kleuters past binnen deze leerlijn. Lees hier het artikel

Verslag van een promotieonderzoek
Veerkracht 2016-13-3
Heeft een leraar tegenwoordig voldoende tijd om de pedagogische onderwijsbehoeften van zijn leerlingen in beeld te krijgen of staat het pedagogisch handelen onder druk? Michelle Gemmink doet promotieonderzoek naar het pedagogisch handelen in de klas. Haar promotor is prof. dr. Klaas van Veen van de Rijksuniversiteit te Groningen. Regelmatig zal ze in Veerkracht verslag doen van haar onderzoek. Lees hier het artikel

Het match-project: differentiëren bij rekenen
Veerkracht 2016-13-2
De Universiteit van Maastricht en de Universiteit van Twente werken samen met de KPZ aan het MATCH-project: een onderzoek naar differentiatie bij het vakgebied rekenen op de basisschool. Centraal in dit project staat de vraag: over welke vaardigheden moet een leraar beschikken om goed om te kunnen gaan met verschillen tussen leerlingen in de klas? Het uiteindelijke doel van het project is het ontwikkelen en uitvoeren van een training ‘differentiëren’ in basisscholen en het onderzoeken van de effecten op de leraar en leerlingprestaties. Voordat deze training ontwikkeld wordt, willen de onderzoekers meer inzicht krijgen in de vaardigheden die differentiëren van leraren vereist. Voor deze verkennende fase zijn de onderzoekers op zoek naar ‘leerkrachtexperts’. Lees hier het artikel

Talige rekenopgaven oplossen
Veerkracht 2015-12-3
Anne uit groep 8 maakt veel fouten tijdens het oplossen van talige rekenopgaven. Dat komt niet omdat ze een laag rekenniveau heeft, want voor een kale rekensom draait ze haar hand niet om. Ze leest echter te oppervlakkig, waardoor ze alleen de cijfers en sleutelwoorden zoals ‘meer’ en ‘minder’ uit de som selecteert. Ze baseert vervolgens haar berekening op alleen deze gegevens. Ze heeft eigenlijk geen idee wat er precies gevraagd wordt en rekent daarom regelmatig de verkeerde som uit. Lees hier het artikel

Ga maar weer fijn werken...
Veerkracht 2015-12-2
In ons vorige artikel (Pauw, Jongstra, Gemmink, & Van Lint, 2015) hebben we onderzocht welke waarden zich manifesteren in het woordgebruik van derdejaarsstudenten in hun reflectieverhaal. De voorlopige conclusie was dat op woordniveau voornamelijk etiquettaire, economische en politieke waarden werden weerspiegeld. In dit artikel willen we onderzoeken of die voorlopige conclusie gestaafd wordt door analyse van de situatie en van de gespreksfragmenten die in de verhalen voorkomen. We trachten een verklaring te vinden voor de geringe reflectie op onderwijsvisie, pedagogiek en didactiek. Het uitgangspunt is dat zorgvuldige tekstanalyse een middel is om verborgen waarden en normen in een tekst aan te wijzen (Van Lint 1973). Lees hier het artikel

Het focus-project
Veerkracht 2015-12-1
Leraren en scholen beschikken over een schat aan gegevens over hun leerlingen: van prestaties op LVS-toetsen en methodetoetsen tot hun dagelijks werk en observaties in de klas. Veel van deze gegevens worden, al dan niet onbewust, gebruikt om het onderwijs vorm te geven. In 2008 wees onderzoek uit dat de effectiviteit van het gebruik van gegevens kan worden vergroot door een systematische aanpak te hanteren, inmiddels vooral bekend als ‘opbrengstgericht werken’ (OGW). Omdat daarnaast bleek dat veel leraren moeite hadden met het verkrijgen en gebruiken van de gegevens uit het leerlingvolgsysteem, is de Universiteit Twente in 2009 begonnen met een pilot ‘LVS-gebruik’. Lees hier het artikel

Onderzoek naar de leesprofielen van studenten aan de KPZ
Veerkracht 2015-12-1
Het onderzoekscentrum van Katholieke Pabo Zwolle is een groot onderzoeksproject gestart naar de belezenheid en de intellectuele nieuwsgierigheid van studenten. Het doel is uiteindelijk om studenten op te leiden tot leraren met sterke leesprofielen. Hieronder wordt verstaan leraren die lezen plezierig en nuttig vinden, leesvaardig zijn, frequent lezen, kennishonger en verbeeldingskracht hebben, kennis hebben van kinderboeken, vaardig zijn in het selecteren van boeken en ook nog eens goede leesbevorderaars zijn. Dat is niet gering! Annelot Adolfsen is Masterstudente Psychologie, richting Instructie Leren en Ontwikkeling, op de Universiteit Twente. Ze voerde het afgelopen half jaar haar afstudeeronderzoek uit op de KPZ onder begeleiding van Pascal Wilhelm (UTwente) en Wenckje Jongstra (KPZ). In dit eerste deel van een reeks artikelen over het project Sterke Leesprofielen beschrijven we de achtergronden van het onderzoek en presenteren we de eerste resultaten. Lees hier het artikel

Waardeuitspraken en waardepatronen in verhalen van studenten
Veerkracht 2015-12-1
Zomaar wat citaten uit verhalen van derdejaarsstudenten voor hun narratief essay. Gedrag wordt veroordeeld (“niet van gediend”), een positieve beoordeling wordt gegeven (“goed, knap gedaan”), rekenaars worden ingedeeld (“sterke rekenaars”) en hun blik geïnterpreteerd (“verveeld”), een knikje ter aanmoediging, dat is een vorm van etiquette. Dat zijn allemaal uitspraken (en gedragingen) waarmee een student te kennen geeft wat hij ergens van vindt. Uitspraken, die een waarde uitdrukken. In dit artikel willen we nader ingaan op dat soort uitspraken in de verhalen die de basis vormen van een achttal narratieve essays van derdejaars. Het is een eerste verslag van een onderzoek naar waarden in studentenverhalen, uitgevoerd door het lectoraat Reflectie en Retorica. In volgende verslagen komen andere aspecten aan de orde. Lees hier het artikel

In de praktijk

Motivatie en uitdaging, te vinden in het leerlab?
Veerkracht 2017-14-1
Voor de opleiding onderzoekscoördinator op KPZ heeft Marian Koggel onderzoek gedaan naar de motivatie en uitdaging van meer- en hoogbegaafde kinderen uit de groepen 5 t/m 8 van basisschool de Linderte in vergelijking met de andere kinderen uit de groepen 5 t/m 8. Op deze academische basisschool gaan de meer- en hoogbegaafde kinderen naar het leerlab. In dit artikel wordt beschreven wat een leerlab is, welke kinderen meedoen aan het leerlab, wat de rol van de leraar is en of de leerlingen gemotiveerder zijn in het leerlab dan de leerlingen in de groep, gebaseerd op de vier aspecten van de Leer Motivatie Test van Hermans (2001). Lees hier het artikel

Verslag van een promotieonderzoek
Veerkracht 2016-13-3
Heeft een leraar tegenwoordig voldoende tijd om de pedagogische onderwijsbehoeften van zijn leerlingen in beeld te krijgen of staat het pedagogisch handelen onder druk? Michelle Gemmink doet promotieonderzoek naar het pedagogisch handelen in de klas. Haar promotor is prof. dr. Klaas van Veen van de Rijksuniversiteit te Groningen. Regelmatig zal ze in Veerkracht verslag doen van haar onderzoek. Lees hier het artikel

Startblokken en basisontwikkeling dat gun je elk kind
Veerkracht 2016-13-3
In Veerkracht 13/1 stond een artikel van Pauw en Looijenga over de teleurstellende resultaten van de meta-analyse van Fukkink over vooren vroegschoolse programma’s. Bea Pompert reageert in onderstaande bijdrage op dat artikel en houdt een pleidooi voor de kwaliteit van de leraar en voor het gebruik van Startblokken en Basisontwikkeling. Lees hier het artikel

Kinderen zijn van nature onderzoekers
Veerkracht 2016-13-2
Kent u die poster van Loesje met de tekst ‘Uit onderzoek is gebleken dat onderzoeken veel leuker is dan antwoorden vinden’? In de nieuwe master Leadership in Education neemt onderzoek doen dan ook een prominente plek in. Op alle niveaus in de school, dus ook bij kinderen. Lees hier het artikel

"Wetenschap & Technologie? Niets voor Bas. Mijn kind is geen techneut!"
Veerkracht 2016-13-1
Deze reactie kwam van de vader van Bas. De juf had net in het oudergesprek geopperd om Bas te laten deelnemen aan een project Wetenschap & Technologie. Het leek haar voor Bas een leuke uitdaging om hieraan mee te werken. Bas was een nieuwsgierig jongetje met een brede belangstelling voor de wereld om hem heen. Hij kon zowel de juf als zijn klasgenoten verrassen door de meest bijzondere vragen te stellen. Vragen over zaken waar een ander niet zo gauw bij stil staat. Lees hier het artikel

Thematiseren in een kleutergroep
Veerkracht 2016-13-1
Katholieke Pabo Zwolle organiseert al een aantal jaren een themaweek voor de tweedejaars studenten. In deze themaweek werken docenten van alle vakgebieden samen om studenten voor te bereiden op het thematiseren in een kleutergroep. In dit artikel wordt beschreven welke leerervaringen de studenten in zo’n week opdoen en hoe zij dit vertalen naar hun kleuterstage. Lees hier het artikel

"Juf, zoen jij wel eens met je vriend?"
Veerkracht 2016-13-1
Veel (aankomende) leraren in het basisonderwijs hebben of krijgen te maken met situaties in de klas rond het thema relaties en seksualiteit. Er worden grappen gemaakt of kinderen maken opmerkingen met een seksueel getinte lading. Veel leraaren zijn zich ervan bewust dat dit allemaal hoort bij de seksuele ontwikkeling. Maar wat kun je een leerling op welke leeftijd vertellen en wanneer moeten de alarmbellen gaan rinkelen? Lees hier het artikel

'Opeens begon ze te praten... in volzinnen'
Veerkracht 2016-13-1
In het vorige artikel is beschreven dat alle tweedejaars studenten van de KPZ aan de slag gaan met thematiseren bij kleuters volgens het concept Basisontwikkeling. Basisontwikkeling is onderdeel van Ontwikkelingsgericht Onderwijs (OGO). Als studenten zich aangesproken voelen door dit concept, kunnen zij in pabo 3 en 4 kiezen voor een verdere verdieping in het Ontwikkelingsgericht Onderwijs en daarmee hun OGO-certificaat behalen. Lees hier het artikel

Blended learning op de KPZ: een waardevolle proeftuin
Veerkracht 2016-13-1
Elke student en docent heeft tegenwoordig een smartphone. Het gebruik van sociale media groeit elke dag weer. Het internet is een belangrijke bron geworden. In de lerarenopleiding wordt de computer als tool ingezet om het aanbod te verrijken of te verwerken via PowerPoint, Prezi, Word en Excel. Via smartboards worden praktijkvoorbeelden via Youtube, klassentv.nl en leraar24.nl getoond en er worden werkvormen en opdrachten verzameld op sites als yurls.nl. De technologie wordt ingezet om het leren van studenten te begeleiden. Deze mix van leren met en zonder technologie noemt men blended learning. Lees hier het artikel

Grensoverschrijdende experimenten in een professionele leergemeenschap
Veerkracht 2015-12-3
Katholieke Pabo Zwolle heeft samen met twee schoolbesturen in 2014 van OCW subsidie ontvangen voor het project ‘Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013- 2016’. In dit artikel wordt inzichtelijk gemaakt hoe de samenwerking tussen verschillende actoren in het onderwijs de praktijk van het leesonderwijs kan versterken. Uitgangspunt hierbij is boundary crossing: het leren van verschillende systemen. Lees hier het artikel

Over zelfstandigheid van basisschoolleerlingen
Veerkracht 2015-12-2
In het derde jaar schrijven studenten een paper over een pedagogisch onderwerp. Anne-Mieke Pol heeft literatuuronderzoek gedaan naar het zelfstandig werken van leerlingen. Michelle Gemmink, docent-onderzoeker aan de KPZ, heeft haar daarbij begeleid. Lees hier het artikel

Niet leren zonder spelen
Veerkracht 2015-12-2
Jonge kinderen leren wanneer ze spelen. Ze ontwikkelen zich daarbij in de volle breedte. In onderwijs aan peuters en kleuters moet de beroepskracht zich dan ook vooral richten op het spel. In veel peuter- en kleutergroepen wordt echter ten onrechte een onderscheid gemaakt tussen spelen en leren. We moeten ons daarom herbezinnen op het onderwijs en de zorg aan kinderen tot acht jaar. Lees hier het artikel


Over de praktijk

Profiel academische opleidingsschoolen KBS De Vlieger 2 en KBS De Vlieger 3
Veerkracht 2017-14-2
Studenten van KPZ lopen stage op verschillende opleidingsscholen. Een aparte groep vormen de academische opleidingsscholen, waar onderzoek een prominente plaats inneemt. Lees hier het artikel

Samen bouwen aan praktijkgerichte kennis in een kenniskring
Veerkracht 2017-14-2
Katholieke Pabo Zwolle kent drie kenniskringen: Rekenen, Taal en Vernieuwende onderwijsconcepten. Experts, docenten (uit hbo en masters) en basisschoolleraren delen in die kenniskringen kennis en ervaringen en inspireren elkaar. Dat leidt tot meer dan boeiende gesprekken alleen. In dit artikel een kijkje in de keuken. Lees hier het artikel

Samen lezen over het thema maakt alles leuker!
Veerkracht 2017-14-2
Voor mijn afstudeeropdracht ‘Construeren Op Maat’ heb ik een adaptieve lessenserie ontwikkeld voor begrijpend lezen op mijn WPO-school. In dit artikel licht ik toe hoe ik dit heb gedaan. Mijn WPO-stage vindt plaats in groep 7 van KSB De Esmoreit in Luttenberg. De school werkt met het onderwijsmodel van 4xWijzer. Dit model is gebaseerd op de theorie van meervoudige intelligenties, waarbij wereldoriëntatie thematisch wordt behandeld en kan worden gecombineerd met alle lessen op school. Toch sloot de school met begrijpend lezen nog niet zo goed aan bij deze aanpak. Ik heb gekeken of dit ook anders kan en ik heb vastgesteld dat dat zeker kan. We hoeven niet altijd meer gebruik te maken van methodes begrijpend lezen als we aansluiten bij het thema en de lessen zelf maken. Lees hier het artikel

De eerste ervaringen van studenten van de Associate degree Pedagogisch Professional Kind en Educatie
Veerkracht 2017-14-1
In de vorige Veerkracht schreven we over de start van de nieuwe Associate degree Pedagogisch Professional Kind en Educatie. Een tweejarige hboopleiding die Katholieke Pabo Zwolle in samenwerking met Hogeschool Viaa en de ROC’s Landstede en Menso Alting heeft ontwikkeld en die opleidt voor pedagogische functies binnen het onderwijs, kinderopvang, jeugdzorg en welzijn. De deeltijdopleiding, met een studiebelasting van twintig uur per week, is in september 2016 gestart met 70 studenten tussen de 19 en 57 jaar. Lees hier het artikel 

Werkplekken van aanstaande leraren
Veerkracht 2017-14-1
Katja loopt stage bij een opleiding in het mbo. Het is haar eerste week. Ze observeert een theorieles van haar begeleider en is meteen onder de indruk. Haar begeleider vraagt aan de leerlingen hoe het met ze gaat, hij betrekt ze bij de les door vragen te stellen, maar ook door ze over hun eigen ervaringen te laten vertellen. Katja had gedacht dat een theorieles heel anders zou verlopen: meer kennis overdragen vanaf bijvoorbeeld papier. Ook had ze verwacht dat een les volgens een strakke planning zou verlopen, maar ook dat gebeurt niet. Haar begeleider vertelt de belangrijkste dingen en daar bouwt hij een hele les omheen. Tussendoor maakt hij grapjes met de leerlingen. Ze is verrast. Ze heeft hier zelf ook op school gezeten en toen verliepen de lessen heel anders. De klassen zaten vol en er werd kennis overgedragen. De les van haar begeleider is veel interactiever. Ze ervaart dat als positief, want van die lessen vroeger in die stampvolle klaslokalen heeft ze nooit veel opgestoken. Ze ziet dat de leerlingen goed reageren op de les: ze doen mee en hebben plezier. Interactief lesgeven: dat wil zij ook leren. Lees hier het artikel

Moreel leiderschap in onze dagen
Veerkracht 2017-14-1
Wie herinnert zich niet de foto van de verdronken kleuter Aylan die een jaar geleden aanspoelde aan de Turkse kust. Hij is slechts één van de vele vluchtelingen die omkwamen tijdens hun barre tocht op weg naar Griekenland. Dit artikel gaat over moreel leiderschap in de klas en op school. Wat is de relatie met zo’n foto? Dit kind had een leerling van ons kunnen zijn als de vluchtpoging van zijn vader geslaagd was. Door de foto in onze herinnering op te roepen, wil ik voor dit verdronken vluchtelingenkind een bescheiden monument oprichten. Zijn dood mag niet ontkend worden. Want daarmee wordt ook zijn bestaan, zijn leven ontkend. Lees hier het artikel

Gedeeld leiderschap? Hoe ziet dat er uit?
Veerkracht 2017-14-1
“Op onze school is sprake van gedeeld leiderschap. Wij hebben de taken verdeeld over twee leidinggevenden, de directeur en een MT lid die tevens ib-er is”, zo hoorde ik een teamlid vertellen. Toen ik vroeg hoe dat in de praktijk er dan uitziet, werd ik bevestigd in mijn idee dat er veel verschillende opvattingen en beelden zijn over gedeeld leiderschap. Wat is dat nu eigenlijk? Wat wordt er onder verstaan? Lees hier het artikel

De teacher leader aan zet
Veerkracht 2017-14-1
In 2020 moet 30% van de basisschoolleraren een masteropleiding hebben. Staatssecretaris Dekker: “Leraren met een masteropleiding geven het hele onderwijs een impuls. Ze zijn vaak de innovatieve motor in een lerarenteam” (Rijksoverheid, 2015). De master Leren & Innoveren (MLI) focust zich op deze innovatieve motor. Hoe zie je dat terug in de praktijk? Waarom is een teacher leader zinvol voor een school? Lees hier het artikel

Profiel academische opleidingsschool IKC De IJsselhof
Veerkracht 2016-13-3
Studenten van KPZ lopen stage op verschillende opleidingsscholen. Een aparte groep vormen de academische opleidingsscholen, waar onderzoek een prominente plaats inneemt. In deze nieuwe rubriek presenteert een academische opleidingsschool zich. IKC De IJsselhof krijgt als eerste academische opleidingsschool het podium. Lees hier het artikel

Start Associate degree Pedagogisch Professional Kind en Educatie met 70 studenten!
Veerkracht 2016-13-3
Op 1 september 2016 is Katholieke Pabo Zwolle in samenwerking met Hogeschool Viaa en ROC’s Landstede en Menso Alting de deeltijdopleiding Associate degree Pedagogisch Professional Kind en Educatie gestart. Deze tweejarige hbo-opleiding (niveau 5) is met name gericht op mbo-4 studenten of mbo opgeleiden van de opleidingen Onderwijsassistent, (specialistisch) Pedagogisch medewerker, Pedagogisch medewerker kinderopvang, jeugdzorg, sociaal cultureel werk en BOS-medewerker. Lees het artikel hier

Een goede basis! Hoe staat het ermee?
Veerkracht 2016-13-3
Je hebt de krantenkoppen het afgelopen jaar vast ook gelezen: ‘Dramatische daling instroom bij pabo’s’, maar ook ‘Verbetering kwaliteit van instroom’. Waar komt die daling vandaan en hoe komt het dat de kwaliteit van de instroom stijgt? In dit artikel krijg je antwoord op deze vragen en kun je lezen wat er terecht gekomen is van de adviezen zoals opgetekend in ‘Een goede basis. Advies van de Commissie Kennisbasis Pabo’ (Meijerink, 2012). Lees hier het artikel

Associate degree Pedagogisch Professional Kind en Educatie; nieuwe kansen voor mbo-studenten
Veerkracht 2016-13-2
In het najaar van 2015 is er op basis van duidelijke signalen uit het regionale beroepenveld geconcludeerd dat er behoefte is aan een Associate degree Pedagogisch Professional Kind en Educatie. Zo is er onder werkgevers in de regio vraag naar medewerkers die inhoudelijk op een hoger niveau en breder geschoold zijn dan de mbo-4-student. Zij willen dit deels invullen door het professionaliseren van eigen personeel, maar op termijn is er ook behoefte aan nieuwe instroom. Daarnaast is de vraag actueel door de snelle ontwikkeling van nieuwe onderwijsconcepten en Integrale Kind Centra in de regio met een ‘doorgaande ontwikkelingslijn’ als centraal concept. Op basis hiervan hebben de KPZ, hogeschool Viaa en ROC Landstede besloten om deze Ad te ontwikkelen. De opleiding zal in voltijd worden aangeboden voor mbo-4 studenten om zich te specialiseren en zal ook in een deeltijd variant worden uitgevoerd voor huidige werknemers in de sector Kind en Educatie. Lees hier het artikel

Help, mijn directeur is klusser!
Veerkracht 2016-13-2
‘Help, mijn directeur is klusser!’; of gaat u liever voor de variant ‘Help, mijn team is aan het knutselen!’ of ‘Help, mijn bestuur is aan het klunzen!’? Prikkelende titels die gaan over twee zaken: enerzijds over de afweging wanneer innoveren of consolideren we of wanneer ‘borgen’ we en wanneer is er ruimte weer om te ‘bouwen’. Anderzijds over de vraag: is onderwijs nu zo maar met elkaar uit de losse pols iets doen of gaat het over uw professioneel handelen als leraar, schoolleider of bestuurder? Lees hier het artikel

Thematiseren in een kleutergroep
Veerkracht 2016-13-1
Katholieke Pabo Zwolle organiseert al een aantal jaren een themaweek voor de tweedejaars studenten. In deze themaweek werken docenten van alle vakgebieden samen om studenten voor te bereiden op het thematiseren in een kleutergroep. In dit artikel wordt beschreven welke leerervaringen de studenten in zo’n week opdoen en hoe zij dit vertalen naar hun kleuterstage. Lees hier het artikel

De kennisbasis van de lerarenopleider
Veerkracht 2016-13-1
Ben je een lerarenopleider? De kans is groot dat je behoort tot de beroepsgroep van lerarenopleiders. Iedereen die studenten opleidt tot leraar of nascholing van leraren verzorgt, is een lerarenopleider, ongeacht of dit nu op een school of een lerarenopleiding plaatsvindt. Als je op een basisschool werkt en als taak hebt om studenten van de KPZ te begeleiden, dan ben je dus niet alleen een leraar, maar ook een lerarenopleider. Voor al deze verschillende lerarenopleiders is door de Vereniging Lerarenopleiders Nederland (VELON) een kennisbasis ontwikkeld. In dit artikel vertellen we hier meer over. Lees hier het artikel

De juniordocent: waardevolle schakel tussen het basisonderwijs en de pabo
Veerkracht 2016-13-1
Vanaf de start van dit schooljaar heeft een nieuwe functie zijn intrede gedaan op de KPZ: de juniordocent. Maar wat doet een juniordocent eigenlijk? Wat draagt een juniordocent bij aan het opleidingsinstituut en wat merkt het basisonderwijs ervan? In gesprek met twee van de drie junior-docenten: Marjolein Overbeek en Mirthe Jansman. Lees hier het artikel

Kenniskringen en PLG's om samen kennis te delen en te leren
Veerkracht 2015-12-3
Sinds september jl. kent de KPZ zowel kenniskringen als professionele leergemeenschappen: PLG’s. In dit artikel wordt het onderscheid tussen beide vormen van professionalisering en kennisdeling toegelicht. Lees hier het artikel

Grensoverschrijdende experimenten in een professionele leergemeenschap
Veerkracht 2015-12-3
Katholieke Pabo Zwolle heeft samen met twee schoolbesturen in 2014 van OCW subsidie ontvangen voor het project ‘Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013- 2016’. In dit artikel wordt inzichtelijk gemaakt hoe de samenwerking tussen verschillende actoren in het onderwijs de praktijk van het leesonderwijs kan versterken. Uitgangspunt hierbij is boundary crossing: het leren van verschillende systemen. Lees hier het artikel

"We did that for traffic"
Veerkracht 2015-12-3
Bloopers als bovenstaande horen we regelmatig en vooral de ‘vondsten’ van trainer Louis van Gaal (“From now on we look only upstairs and no longer downstairs”) worden veel bekeken en gedeeld op Facebook en YouTube. Soms worden ze van commentaar voorzien door personen die menen hierin de teloorgang van de Nederlandse taal te zien. Dergelijke opmerkingen over die vermeende ineenstorting is echter iets van alle tijden en vooral als er destructieve invloeden van buitenaf aan ten grondslag liggen. Zo klaagde in 1788 pleitbezorger van de Nederlandse taal Jacobus Verlooy in zijn manifest ‘Verhandeling op d’Onacht der moederlijke Tael in de Nederlanden’ over het wegkwijnen van het Nederlands ten faveure van het Frans. Lees hier het artikel

Effe dimmen, in de master Special Educational Needs
Veerkracht 2015-12-2
Je zou denken dat dit een vrij onaardige uitspraak is tegen iemand die in jouw ogen te veel, te vaak of te overtuigd aan het woord is; het heeft een behoorlijk negatieve klank in de volksmond. Lees hier het artikel

De KPZ geaccrediteerd als goede pabo
Veerkracht 2015-12-2
De NVAO (Nederlands Vlaamse Accreditatie Organisatie) heeft zowel de voltijd- als de deeltijdopleiding van de KPZ met een ‘GOED’ beoordeeld! De kwaliteit van het personeel wordt zelfs met een ‘EXCELLENT’ beoordeeld. Daarmee is de KPZ één van de zeven pabo’s van Nederland die met een ‘goed’ beoordeeld is, de overige zeventien zijn met een ‘voldoende’ beoordeeld. Lees hier het artikel

Vierslagleren: opleiden van (toekomstige) innovatieve kartrekkers
Veerkracht 2015-12-1
Scholen staan volop in de maatschappelijke belangstelling en in kranten verschijnen veel artikelen over het onderwijs. De regering én ouders willen graag passend onderwijs voor kinderen en kijken uit naar de resultaten van de investeringen die zijn gedaan. In recente vaktijdschriften en boeken worden handreikingen geboden om nog beter om te gaan met de verschillen tussen leerlingen en de leeropbrengsten van de school. Kortom: er wordt veel van schoolteams en directies gevraagd. Het is echter onmogelijk om alle wensen en plannen direct te realiseren. Steeds opnieuw staan scholen voor de (verantwoording van de) keuze: wat willen wij deze kinderen, in deze specifieke situatie, in deze tijd leren? Op wat voor manier, waarom zo en met welk doel? Het budget is immers beperkt. Bovendien is er op dit moment in delen van ons land nog sprake van krimpende lerarenteams. Leraren moeten in een kleiner team alles doen wat nodig is om de school draaiende te houden. Jonge, pas afgestudeerde meesters en juffen staan weliswaar te trappelen om aan de slag te kunnen, maar op veel scholen is geen ruimte in de formatie om hen aan een baan te helpen. Lees hier het artikel

Professionele leergemeenschappen: verbinding is verbetering
Veerkracht 2015-12-1
Onderwijs bereidt kinderen voor op een werkzaam leven in de toekomst. Maar hoe deze toekomst, met de snelle, veranderende ontwikkelingen eruit zal zien, is moeilijk te voorspellen. Scholen kunnen leerlingen opleiden tot een beroep dat straks misschien niet meer bestaat. Vanuit dit besef concluderen wij dat het belangrijk is dat je een leerling leert hoe hij moet leren. Het ontwikkelen van een leven-lang-leren attitude is een noodzaak in de 21e eeuw. Lees hier het artikel

Docent en student in één
Veerkracht 2015-12-1
Een leven lang leren: het is al jaren een begrip in onderwijsland. Leren kan op veel manieren. Aan het rijtje ‘studiedag, bijscholing, nascholing, cursus, workshop, zelfstudie, congres’ kunnen we nu ‘master’ toevoegen. Want steeds vaker volgen leraren uit het basisonderwijs een master aan een hbo of universiteit. Voor docenten op een hbo wordt het vanaf 2020 zelfs verplicht een masterdiploma op zak te hebben. Wat betekent zo’n opleiding nou voor de docenten die zich scholen, de instelling waarvoor ze werken en voor het onderwijs in het algemeen? Een gesprek met Johan Koers, Mieke Tielens en Emilie Grizell, alle drie docent beeldende vorming op de KPZ én alle drie weer terug in de schoolbanken. Lees hier het artikel

Het focus-project
Veerkracht 2015-12-1
Leraren en scholen beschikken over een schat aan gegevens over hun leerlingen: van prestaties op LVS-toetsen en methodetoetsen tot hun dagelijks werk en observaties in de klas. Veel van deze gegevens worden, al dan niet onbewust, gebruikt om het onderwijs vorm te geven. In 2008 wees onderzoek uit dat de effectiviteit van het gebruik van gegevens kan worden vergroot door een systematische aanpak te hanteren, inmiddels vooral bekend als ‘opbrengstgericht werken’ (OGW). Omdat daarnaast bleek dat veel leraren moeite hadden met het verkrijgen en gebruiken van de gegevens uit het leerlingvolgsysteem, is de Universiteit Twente in 2009 begonnen met een pilot ‘LVS-gebruik’. Lees hier het artikel

Reflecteren om te leren leren bij rekenen
Veerkracht 2017-14-3
Ieder jaar wordt de Onderzoeksprijs uitgereikt voor de bachelorthesis met het meest innovatieve ontwerp. De jury bestond dit jaar uit Marieke Pillen (kerndocent masters Leren en Innoveren en Leadership in Education), Vivian Tevreden (docent master Leadership in Education), Emma Nitert (docent Pedagogisch Professional Kind en Educatie) en Mireille Wassink (onderzoekscoördinator obs De Marke te Apeldoorn). De Onderzoeksprijs 2017 ging naar Ruth van Ringelesteijn voor haar thesis: Reflecteren om te leren leren. Een ontwerpgericht onderzoek naar de ontwikkeling van de zelfregulerende vaardigheden bij rekenen in groep 5. Dr. Petra Hendrikse, hogeschooldocent rekenen/wiskunde op KPZ, was haar thesisbegeleider. Heel bijzonder is dat Ruth niet alleen de KPZ Onderzoeksprijs heeft gewonnen, maar op 5 oktober ook de nationale OnderwijsTopTalentPrijs 2017 heeft gekregen. In het juryrapport staat: 'Dit werk is relevant, innovatief, volledig en breed toepasbaar. Deze genomineerde is een aanwinst voor het onderwijs.’ Lees hier het artikel

Samen bouwen aan praktijkgerichte kennis in een kenniskring

Veerkracht 2017-14-2
Katholieke Pabo Zwolle kent drie kenniskringen: Rekenen, Taal en Vernieuwende onderwijsconcepten. Experts, docenten (uit hbo en masters) en basisschoolleraren delen in die kenniskringen kennis en ervaringen en inspireren elkaar. Dat leidt tot meer dan boeiende gesprekken alleen. In dit artikel een kijkje in de keuken. Lees hier het artikel

Het Match-project differentiëren bij Rekenen
Veerkracht 2016-13-2
De Universiteit van Maastricht en de Universiteit van Twente werken samen met de KPZ aan het MATCH-project: een onderzoek naar differentiatie bij het vakgebied rekenen op de basisschool. Centraal in dit project staat de vraag: over welke vaardigheden moet een leraar beschikken om goed om te kunnen gaan met verschillen tussen leerlingen in de klas? Het uiteindelijke doel van het project is het ontwikkelen en uitvoeren van een training ‘differentiëren’ in basisscholen en het onderzoeken van de effecten op de leraar en leerlingprestaties. Voordat deze training ontwikkeld wordt, willen de onderzoekers meer inzicht krijgen in de vaardigheden die differentiëren van leraren vereist. Voor deze verkennende fase zijn de onderzoekers op zoek naar ‘leerkrachtexperts’. Lees hier het artikel

Talige rekenopgaven oplossen
Veerkracht 2015-12-3
Anne uit groep 8 maakt veel fouten tijdens het oplossen van talige rekenopgaven. Dat komt niet omdat ze een laag rekenniveau heeft, want voor een kale rekensom draait ze haar hand niet om. Ze leest echter te oppervlakkig, waardoor ze alleen de cijfers en sleutelwoorden zoals ‘meer’ en ‘minder’ uit de som selecteert. Ze baseert vervolgens haar berekening op alleen deze gegevens. Ze heeft eigenlijk geen idee wat er precies gevraagd wordt en rekent daarom regelmatig de verkeerde som uit. Lees hier het artikel

Samen bouwen aan praktijkgerichte kennis in een kenniskring
Veerkracht 2017-14-2
Katholieke Pabo Zwolle kent drie kenniskringen: Rekenen, Taal en Vernieuwende onderwijsconcepten. Experts, docenten (uit hbo en masters) en basisschoolleraren delen in die kenniskringen kennis en ervaringen en inspireren elkaar. Dat leidt tot meer dan boeiende gesprekken alleen. In dit artikel een kijkje in de keuken. Lees hier het artikel

Profiel academische opleidingsscholen KBS De Vlieger 2 en KBS De Vlieger 3
Veerkracht 2017-14-2
Studenten van KPZ lopen stage op verschillende opleidingsscholen. Een aparte groep vormen de academische opleidingsscholen, waar onderzoek een prominente plaats inneemt. Lees hier het artikel

De teacher leader aan zet
Veerkracht 2017-14-1
In 2020 moet 30% van de basisschoolleraren een masteropleiding hebben. Staatssecretaris Dekker: “Leraren met een masteropleiding geven het hele onderwijs een impuls. Ze zijn vaak de innovatieve motor in een lerarenteam” (Rijksoverheid, 2015). De master Leren & Innoveren (MLI) focust zich op deze innovatieve motor. Hoe zie je dat terug in de praktijk? Waarom is een teacher leader zinvol voor een school? Lees hier het artikel

Meester, kijk eens wat ik kan!
Veerkracht 2017-14-1
In het basisonderwijs lijkt veel aandacht te gaan naar het aanpakken van leerproblemen bij leerlingen. Ook is er een groeiende aandacht voor talentvolle hoogbegaafden. Als leraren zich daarnaast ook richten op het talent van alle leerlingen kan dat nieuwe perspectieven openen. Maar om welk talent gaat het dan? Hoe komen leraren daar achter? En wat kan een leraar doen om dat talent tot bloei te laten komen? Lees hier het artikel

Motivatie en uitdaging, te vinden in het leerlab?
Veerkracht 2017-14-1
Voor de opleiding onderzoekscoördinator op KPZ heeft Marian Koggel onderzoek gedaan naar de motivatie en uitdaging van meer- en hoogbegaafde kinderen uit de groepen 5 t/m 8 van basisschool de Linderte in vergelijking met de andere kinderen uit de groepen 5 t/m 8. Op deze academische basisschool gaan de meer- en hoogbegaafde kinderen naar het leerlab. In dit artikel wordt beschreven wat een leerlab is, welke kinderen meedoen aan het leerlab, wat de rol van de leraar is en of de leerlingen gemotiveerder zijn in het leerlab dan de leerlingen in de groep, gebaseerd op de vier aspecten van de Leer Motivatie Test van Hermans (2001). Lees hier het artikel

Gedeeld leiderschap? Hoe ziet dat er uit?
Veerkracht 2017-14-1
“Op onze school is sprake van gedeeld leiderschap. Wij hebben de taken verdeeld over twee leidinggevenden, de directeur en een MT lid die tevens ib-er is”, zo hoorde ik een teamlid vertellen. Toen ik vroeg hoe dat in de praktijk er dan uitziet, werd ik bevestigd in mijn idee dat er veel verschillende opvattingen en beelden zijn over gedeeld leiderschap. Wat is dat nu eigenlijk? Wat wordt er onder verstaan? Lees hier het artikel

Moreel leiderschap in onze dagen
Veerkracht 2017-14-1
Wie herinnert zich niet de foto van de verdronken kleuter Aylan die een jaar geleden aanspoelde aan de Turkse kust. Hij is slechts één van de vele vluchtelingen die omkwamen tijdens hun barre tocht op weg naar Griekenland. Dit artikel gaat over moreel leiderschap in de klas en op school. Wat is de relatie met zo’n foto? Dit kind had een leerling van ons kunnen zijn als de vluchtpoging van zijn vader geslaagd was. Door de foto in onze herinnering op te roepen, wil ik voor dit verdronken vluchtelingenkind een bescheiden monument oprichten. Zijn dood mag niet ontkend worden. Want daarmee wordt ook zijn bestaan, zijn leven ontkend. Lees hier het artikel

Profiel academische opleidingsschool IKC De IJsselhof
Veerkracht 2016-13-3
Studenten van KPZ lopen stage op verschillende opleidingsscholen. Een aparte groep vormen de academische opleidingsscholen, waar onderzoek een prominente plaats inneemt. In deze nieuwe rubriek presenteert een academische opleidingsschool zich. IKC De IJsselhof krijgt als eerste academische opleidingsschool het podium. Lees hier het artikel

Startblokken en basisontwikkeling dat gun je elk kind
Veerkracht 2016-13-3
In Veerkracht 13/1 stond een artikel van Pauw en Looijenga over de teleurstellende resultaten van de meta-analyse van Fukkink over vooren vroegschoolse programma’s. Bea Pompert reageert in onderstaande bijdrage op dat artikel en houdt een pleidooi voor de kwaliteit van de leraar en voor het gebruik van Startblokken en Basisontwikkeling. Lees hier het artikel

Verslag van een promotieonderzoek
Veerkracht 2016-13-3
Heeft een leraar tegenwoordig voldoende tijd om de pedagogische onderwijsbehoeften van zijn leerlingen in beeld te krijgen of staat het pedagogisch handelen onder druk? Michelle Gemmink doet promotieonderzoek naar het pedagogisch handelen in de klas. Haar promotor is prof. dr. Klaas van Veen van de Rijksuniversiteit te Groningen. Regelmatig zal ze in Veerkracht verslag doen van haar onderzoek. Lees hier het artikel

Associate degree pedagogisch professional kind en educatie; nieuwe kansen voor mbo-studenten
Veerkracht 2016-13-2
In het najaar van 2015 is er op basis van duidelijke signalen uit het regionale beroepenveld geconcludeerd dat er behoefte is aan een Associate degree Pedagogisch Professional Kind en Educatie. Zo is er onder werkgevers in de regio vraag naar medewerkers die inhoudelijk op een hoger niveau en breder geschoold zijn dan de mbo-4-student. Zij willen dit deels invullen door het professionaliseren van eigen personeel, maar op termijn is er ook behoefte aan nieuwe instroom. Daarnaast is de vraag actueel door de snelle ontwikkeling van nieuwe onderwijsconcepten en Integrale Kind Centra in de regio met een ‘doorgaande ontwikkelingslijn’ als centraal concept. Op basis hiervan hebben de KPZ, hogeschool Viaa en ROC Landstede besloten om deze Ad te ontwikkelen. De opleiding zal in voltijd worden aangeboden voor mbo-4 studenten om zich te specialiseren en zal ook in een deeltijd variant worden uitgevoerd voor huidige werknemers in de sector Kind en Educatie. Lees hier het artikel

Help, mijn directeur is klusser!
Veerkracht 2016-13-2
‘Help, mijn directeur is klusser!’; of gaat u liever voor de variant ‘Help, mijn team is aan het knutselen!’ of ‘Help, mijn bestuur is aan het klunzen!’? Prikkelende titels die gaan over twee zaken: enerzijds over de afweging wanneer innoveren of consolideren we of wanneer ‘borgen’ we en wanneer is er ruimte weer om te ‘bouwen’. Anderzijds over de vraag: is onderwijs nu zo maar met elkaar uit de losse pols iets doen of gaat het over uw professioneel handelen als leraar, schoolleider of bestuurder? Lees hier het artikel

Het match-project: differentiëren bij rekenen
Veerkracht 2016-13-2
De Universiteit van Maastricht en de Universiteit van Twente werken samen met de KPZ aan het MATCH-project: een onderzoek naar differentiatie bij het vakgebied rekenen op de basisschool. Centraal in dit project staat de vraag: over welke vaardigheden moet een leraar beschikken om goed om te kunnen gaan met verschillen tussen leerlingen in de klas? Het uiteindelijke doel van het project is het ontwikkelen en uitvoeren van een training ‘differentiëren’ in basisscholen en het onderzoeken van de effecten op de leraar en leerlingprestaties. Voordat deze training ontwikkeld wordt, willen de onderzoekers meer inzicht krijgen in de vaardigheden die differentiëren van leraren vereist. Voor deze verkennende fase zijn de onderzoekers op zoek naar ‘leerkrachtexperts’. Lees hier het artikel

De staat van de leraar 2016
Veerkracht 2016-13-2
Ieder jaar publiceert de Inspectie van het Onderwijs haar bevindingen over onderwijsontwikkelingen van een schooljaar in De Staat van het Onderwijs. Twee jaar geleden is daaraan De Staat van de Leerling toegevoegd en sinds vorig jaar is er De Staat van de Leraar, een onderwijsverslag voor en door leraren. Dit jaar wordt voor het eerst De Staat van de Schoolleider gepubliceerd: een verslag dat specifiek ingaat op de schoolleider in het primair, speciaal en voortgezet onderwijs. In dit artikel beperken we ons tot de Staat van de Leraar; in een volgend nummer van Veerkracht gaan we in op de Staat van de Schoolleider. Lees hier het artikel

Nabespreken bij onderzoekend leren in het kader van wetenschap & technologie
Veerkracht 2016-13-2
De afgelopen jaren is er veel aandacht geweest voor onderzoekend leren (zie figuur 1) met kinderen. Gesteund door organisaties als het Techniekpact, Wetenschapsknooppunten verbonden aan universiteiten, maar ook betrokkenheid vanuit de SLO, wint deze onderwijsvorm aan terrein. Lees hier het artikel

Blended learning op de KPZ: een waardevolle proeftuin
Veerkracht 2016-13-1
Elke student en docent heeft tegenwoordig een smartphone. Het gebruik van sociale media groeit elke dag weer. Het internet is een belangrijke bron geworden. In de lerarenopleiding wordt de computer als tool ingezet om het aanbod te verrijken of te verwerken via PowerPoint, Prezi, Word en Excel. Via smartboards worden praktijkvoorbeelden via Youtube, klassentv.nl en leraar24.nl getoond en er worden werkvormen en opdrachten verzameld op sites als yurls.nl. De technologie wordt ingezet om het leren van studenten te begeleiden. Deze mix van leren met en zonder technologie noemt men blended learning. Lees hier het artikel

Woordenschat, zaakvakken en leesbevordering: een verrijkende combinatie!
Veerkracht 2015-12-3
Op academische opleidingsschool KBS De Wingerd te Zwolle is het team al enkele jaren bezig met verbeteringen binnen het taal- en leesonderwijs. Woordenschat blijkt een onmisbare voorwaarde hiervoor te zijn. Aan mij de vraag om een kritische blik te werpen op het huidige woordenschatonderwijs en waar nodig verbeteringen door te voeren. Vervolgens heb ik onderzocht hoe leerkrachten de diepe woordkennis van de leerlingen uit de groepen 6 t/m 8 kunnen uitbreiden. Hierbij is een doelbewuste koppeling gemaakt tussen de drie elementen woordenschat, zaakvakken én leesbevordering. Tevens werd er een vernieuwend grafisch model ingezet dat de ontwikkeling van woordenschat in de context van de zaakvakken helpt vergroten. Lees hier het artikel 

Een krachtige samenwerking tussen opleiding en werkveld
Veerkracht 2015-12-3
Op vrijdag 26 september 2014 zijn de drie Opleidingsscholen Catent-KPZ, Educatief Partnerschap Zwolle e.o.-KPZ en mijnplein-KPZ door de NVAO (Nederlands Vlaamse Accreditatie Organisatie) gevisiteerd en positief beoordeeld. Dit vond plaats aansluitend op de accreditatie van de KPZ, waarbij de KPZ opnieuw is geaccrediteerd als goede pabo. Daarover is eerder in Veerkracht geschreven (2015, jaargang 12, nummer 2). De beoordeling is een bekroning op jarenlange inspanning voor samenwerking tussen werkveld en opleiding. Opleiden in de School is een onmisbaar deel geworden van hoe team en studenten samen vormgeven aan betekenisvol onderwijs en zorgen voor een gestage ontwikkeling van zowel het onderwijs op de school als het persoonlijk vakmanschap van de individuele professional. Lees hier het artikel

Grensoverschrijdende experimenten in een professionele leergemeenschap
Veerkracht 2015-12-3
Katholieke Pabo Zwolle heeft samen met twee schoolbesturen in 2014 van OCW subsidie ontvangen voor het project ‘Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013- 2016’. In dit artikel wordt inzichtelijk gemaakt hoe de samenwerking tussen verschillende actoren in het onderwijs de praktijk van het leesonderwijs kan versterken. Uitgangspunt hierbij is boundary crossing: het leren van verschillende systemen. Lees hier het artikel

Vierslagleren leidt tot persoonlijke ontwikkeling en schoolontwikkeling
Veerkracht 2015-12-3
Op 1 september 2013 hebben zes regionale besturen (Aves, Leerplein055, mijnplein, Op Kop, Proo en SKO) en de Katholieke Pabo Zwolle de Stichting Vierslagleren opgericht. Een startende en een ervaren leraar, afkomstig van dezelfde school, volgen als duo de tweejarige Master Leren en Innoveren en beiden voeren een praktijkonderzoek uit, gekoppeld aan de ontwikkeling op de school. Nu eind juni het eerste cohort studenten is afgestudeerd, rijst de vraag hoe de bijdrage van Vierslagleren aan de persoonlijke ontwikkeling van de studenten en aan de schoolontwikkeling wordt gewaardeerd door de studenten zelf, maar ook door directeuren, bestuurders en collega’s op school. Het Onderzoekscentrum van de KPZ heeft hier een studie naar gedaan. Lees hier het artikel

Effe dimmen, in de master Special Educational Needs
Veerkracht 2015-12-2
Je zou denken dat dit een vrij onaardige uitspraak is tegen iemand die in jouw ogen te veel, te vaak of te overtuigd aan het woord is; het heeft een behoorlijk negatieve klank in de volksmond. Lees hier het artikel

Vierslagleren: opleiden van (toekomstige) innovatieve kartrekkers
Veerkracht 2015-12-1
Scholen staan volop in de maatschappelijke belangstelling en in kranten verschijnen veel artikelen over het onderwijs. De regering én ouders willen graag passend onderwijs voor kinderen en kijken uit naar de resultaten van de investeringen die zijn gedaan. In recente vaktijdschriften en boeken worden handreikingen geboden om nog beter om te gaan met de verschillen tussen leerlingen en de leeropbrengsten van de school. Kortom: er wordt veel van schoolteams en directies gevraagd. Het is echter onmogelijk om alle wensen en plannen direct te realiseren. Steeds opnieuw staan scholen voor de (verantwoording van de) keuze: wat willen wij deze kinderen, in deze specifieke situatie, in deze tijd leren? Op wat voor manier, waarom zo en met welk doel? Het budget is immers beperkt. Bovendien is er op dit moment in delen van ons land nog sprake van krimpende lerarenteams. Leraren moeten in een kleiner team alles doen wat nodig is om de school draaiende te houden. Jonge, pas afgestudeerde meesters en juffen staan weliswaar te trappelen om aan de slag te kunnen, maar op veel scholen is geen ruimte in de formatie om hen aan een baan te helpen. Lees hier het artikel

Professionele leergemeenschappen: verbinding is verbetering
Veerkracht 2015-12-1
Onderwijs bereidt kinderen voor op een werkzaam leven in de toekomst. Maar hoe deze toekomst, met de snelle, veranderende ontwikkelingen eruit zal zien, is moeilijk te voorspellen. Scholen kunnen leerlingen opleiden tot een beroep dat straks misschien niet meer bestaat. Vanuit dit besef concluderen wij dat het belangrijk is dat je een leerling leert hoe hij moet leren. Het ontwikkelen van een leven-lang-leren attitude is een noodzaak in de 21e eeuw. Lees hier het artikel

Kom maar met gedichten en verhalen
Veerkracht 2017-14-3
Ter gelegenheid van de viering van tien jaar lectoraat Reflectie en Retorica hebben Ben Bouwhuis en Ietje Pauw een boek geschreven over het bevorderen van creatief schrijfonderwijs op de basisschool: Kom maar met gedichten en verhalen. Creatief schrijven op de basisschool. De basis van dit boek is gelegd in een driejarig project: vertellen, verzinnen en schrijven van verhalen in groep 5, 6 en 7. In het boek wordt naast het schrijven van verhalen ook aandacht besteed aan het schrijven van gedichten. In dit artikel worden de uitgangspunten van het boek aan de orde gesteld, de mogelijkheden die dit boek in de praktijk kan hebben en de wijze waarop studenten er in de stage mee aan de slag gaan. Lees hier het artikel

Werken met het protocol preventie van leesproblemen groep 1 en 2
Veerkracht 2017-14-3
Kun je in de kleuterklas al voorspellen wie later leesproblemen zal ontwikkelen of wie dyslexie heeft? Het antwoord is duidelijk: nee, dat kun je nog niet met zekerheid zeggen. Wel kun je achterstanden in de taalontwikkeling signaleren
die de kans op latere leesproblemen vergroten. Het is daarbij van belang om kleuters die opvallen direct effectief en spelenderwijs te begeleiden. Zo leggen ook zij een goede basis voor het leren lezen in groep 3. Hoe je als leraar de signalering en begeleiding vormgeeft? Dat wordt beschreven in het Protocol Preventie van Leesproblemen groep 1 en 2 (Van Druenen, Scheltinga, Wentink & Verhoeven, 2017). Dit artikel geeft een inkijkje in de begeleidingsadviezen die in het protocol worden gegeven. Lees hier het artikel

Samen bouwen aan praktijkgerichte kennis in een kenniskring
Veerkracht 2017-14-2
Katholieke Pabo Zwolle kent drie kenniskringen: Rekenen, Taal en Vernieuwende onderwijsconcepten. Experts, docenten (uit hbo en masters) en basisschoolleraren delen in die kenniskringen kennis en ervaringen en inspireren elkaar. Dat leidt tot meer dan boeiende gesprekken alleen. In dit artikel een kijkje in de keuken. Lees hier het artikel

Samen lezen over het thema maakt alles leuker!
Veerkracht 2017-14-2
Voor mijn afstudeeropdracht ‘Construeren Op Maat’ heb ik een adaptieve lessenserie ontwikkeld voor begrijpend lezen op mijn WPO-school. In dit artikel licht ik toe hoe ik dit heb gedaan. Mijn WPO-stage vindt plaats in groep 7 van KSB De Esmoreit in Luttenberg. De school werkt met het onderwijsmodel van 4xWijzer. Dit model is gebaseerd op de theorie van meervoudige intelligenties, waarbij wereldoriëntatie thematisch wordt behandeld en kan worden gecombineerd met alle lessen op school. Toch sloot de school met begrijpend lezen nog niet zo goed aan bij deze aanpak. Ik heb gekeken of dit ook anders kan en ik heb vastgesteld dat dat zeker kan. We hoeven niet altijd meer gebruik te maken van methodes begrijpend lezen als we aansluiten bij het thema en de lessen zelf maken. Lees hier het artikel

Van student tot leesbevorderaar
Veerkracht 2017-14-2
Nederlandse kinderen zijn gemiddeld goede lezers. Resultaten van internationale onderzoeken zoals PIRLS 2011 laten zien dat kinderen in Nederland ruim boven het internationale gemiddelde scoren. Nederland scoort bijvoorbeeld boven Duitsland, Frankrijk, België en Zweden. Toch is er de afgelopen jaren een licht dalende trend te zien in de leesprestaties van Nederlandse basisschoolleerlingen. Ook hebben basisschoolleerlingen in Nederland in vergelijking met kinderen uit andere landen weinig plezier in lezen. Terwijl leerlingen die lezen leuk vinden, sneller een boek pakken en daardoor ook vaak beter lezen (Meelissen et al., 2012). Lees hier het artikel

Visualiseer wat je leest: "Hé, zo vind ik lezen opeens leuk"
Veerkracht 2017-14-1
Herken je dat? Lekker languit op de bank helemaal opgaan in een boek? De wereld bekijken vanuit de hoofdpersoon en samen op pad gaan naar verre landen. Lees hier het artikel

Zicht krijgen op de complexiteit van teksten
Veerkracht 2016-13-3
Het goed leren lezen van teksten; veel studenten kiezen in de afstudeerfase dit onderwerp voor de bachelorthesis. Niet onbegrijpelijk, aangezien goed kunnen lezen als basis voor het leren wordt gezien, maar ook als fundament voor de toekomst. Op daltonkindcentrum de Markesteen werd al twee jaar onderzoek gedaan naar het leesonderwijs op de school. Het eerste jaar werd het begrijpend lezen in de bovenbouw in kaart gebracht en verbeterd. Hieruit bleek dat er geen goede leerlijn was en dat het nog onduidelijk was hoe leraren leerlingen goed kunnen voorbereiden op het begrijpend lezen. Om deze reden ging het tweede onderzoek over begrijpend luisteren in de onderbouw. Als vervolg daarop werd in schooljaar 2015-2016 uitgezocht hoe leraren meer verdieping aan konden brengen als het gaat om de voorbereiding op zelfsturing bij begrijpend luisteren en begrijpend lezen. Lees hier het artikel

Op bezoek bij ridder Rikki in het kasteel... kan dat?
Veerkracht 2016-13-3
In het kader van de opleiding tot onderzoekscoördinator is op Dalton Kindcentrum de Markesteen een kleinschalig onderzoek uitgevoerd naar de ontwikkeling van literaire competentie bij kleuters. De Markesteen is een academische opleidingsschool en de afgelopen drie jaar heeft het academisch onderzoek zich gericht op de ontwikkeling van zelfsturing bij leerlingen ten aanzien van het begrijpend leesonderwijs. Er is een doorlopende leerlijn opgesteld voor groep 1 t/m 8 en de ontwikkeling van literaire competentie bij kleuters past binnen deze leerlijn. Lees hier het artikel

Denken als een dichter
Veerkracht 2016-13-2
Binnen het lectoraat Reflectie en Retorica is van 2008 tot 2011 een verhalenproject op twee basisscholen uitgevoerd. Onderzoek naar dat project heeft toen uitgewezen dat door specifieke aandacht voor het vertellen, verzinnen en schrijven van verhalen de schrijfvaardigheid van leerlingen toeneemt. Lees hier het artikel

My book buddy laat kinderen lezen!
Veerkracht 2016-13-2
De zon komt op. Ochtend op het platteland in Afrika. De haan kraait om half zes de bewoners van de hutjes wakker. Tijd om op te staan, want er is een lange dag te gaan. Wassen is er niet bij, het schaarse water afkomstig uit de waterput vijfhonderd meter verderop wordt gebruikt om een voedzame pap te maken voor de bewoners van het erfje. Het vuur van verzameld brandhout verwarmt het water in de zinken pannetjes. Na het eten begint voor veel kinderen de zware tocht naar school. Vaak op blote voeten, want geld voor schoenen ontbreekt. Ze dragen wel een schooluniform waar vaak lang voor gespaard is. Lees hier het artikel

Een achterstand van 30 miljoen woorden, hoe haal je dat in?
Veerkracht 2016-13-1
In de jaren negentig werd geconstateerd dat er grote verschillen zijn in de ontwikkeling van jonge kinderen. Mede geïnspireerd door de positieve resultaten van ‘early intervention’- programma’s zijn ook in Nederland voor- en vroegschoolse programma’s geïmplementeerd die zich richten op de (voor)schoolse ontwikkeling van kinderen uit achterstandssituaties. Voorbeelden daarvan zijn het Piramide-programma, Kaleidoscoop en het later ontwikkelde programma StartblokkenBasisontwikkeling. Hebben deze programma’s ook effect gehad? Fukkink, Jilink en Oostdam (2015) hebben hier onderzoek naar gedaan. Lees hier het artikel

"Readers are made by readers; non-readers are made by non-readers"
Veerkracht 2016-13-1
Katholieke Pabo Zwolle vindt het belangrijk dat (aanstaande) leraren intensief en met plezier gebruik maken van de geletterde omgeving en dat leraren leerlingen ertoe bewegen om dit ook te doen. Een deelproject van het lectoraat Reflectie en Retorica onderzoekt de leesprofielen van aanstaande leraren. Het doel is uiteindelijk een curriculum te ontwikkelen dat opleidt tot belezen, leesbevorderende leraren met een flinke portie kennishonger en veel verbeeldingskracht. De pabostudenten van de KPZ zijn weliswaar over het algemeen geen leeshaters, maar velen lezen niet zo vaak in hun vrije tijd en kinderboeken worden nauwelijks gelezen (Jongstra & Pauw, 2015). Naast de aandacht voor de belezenheid van pabostudenten, wil de KPZ in samenwerking met leraren uit het primair onderwijs inzicht krijgen in het gebruik van de geletterde omgeving door leraren en leerlingen in het basisonderwijs. In januari 2016 is de kenniskring Werkveld Taal gestart. Hierin wordt kennis gedeeld en gecreëerd over de leesculturen op de basisschool. Lees hier het artikel

Woordenschat, zaakvakken en leesbevordering: een verrijkende combinatie!
Veerkracht 2015-12-3
Op academische opleidingsschool KBS De Wingerd te Zwolle is het team al enkele jaren bezig met verbeteringen binnen het taal- en leesonderwijs. Woordenschat blijkt een onmisbare voorwaarde hiervoor te zijn. Aan mij de vraag om een kritische blik te werpen op het huidige woordenschatonderwijs en waar nodig verbeteringen door te voeren. Vervolgens heb ik onderzocht hoe leerkrachten de diepe woordkennis van de leerlingen uit de groepen 6 t/m 8 kunnen uitbreiden. Hierbij is een doelbewuste koppeling gemaakt tussen de drie elementen woordenschat, zaakvakken én leesbevordering. Tevens werd er een vernieuwend grafisch model ingezet dat de ontwikkeling van woordenschat in de context van de zaakvakken helpt vergroten. Lees hier het artikel

Ga maar weer fijn werken...
Veerkracht 2015-12-2
In ons vorige artikel (Pauw, Jongstra, Gemmink, & Van Lint, 2015) hebben we onderzocht welke waarden zich manifesteren in het woordgebruik van derdejaarsstudenten in hun reflectieverhaal. De voorlopige conclusie was dat op woordniveau voornamelijk etiquettaire, economische en politieke waarden werden weerspiegeld. In dit artikel willen we onderzoeken of die voorlopige conclusie gestaafd wordt door analyse van de situatie en van de gespreksfragmenten die in de verhalen voorkomen. We trachten een verklaring te vinden voor de geringe reflectie op onderwijsvisie, pedagogiek en didactiek. Het uitgangspunt is dat zorgvuldige tekstanalyse een middel is om verborgen waarden en normen in een tekst aan te wijzen (Van Lint 1973). Lees hier het artikel

"Ga heen en bevorder het lezen"
Veerkracht 2015-12-2
“Verwaarlozing van verhaal in de vorm van het boek, daar ligt de angst. Niet in ontlezing.” Deze uitspraak van Coen Simons, schrijver van het boek Filosoferen is makkelijker als je denkt (en nee, in deze zin staat geen formuleerfout, maar hier zien we meteen de kracht van taal!), vat pakkend samen waar lezend Nederland - en onderwijsland in het bijzonder - zich zorgen over maakt. In de uitspraak ligt besloten dat er ogenschijnlijk best wel wat gelezen wordt. Kijk maar om je heen: jongeren zitten voortdurend gebogen over hun smartphone om berichtjes te scannen of struinen het internet af. Ze kunnen dus niet om lezen heen. Maar wie leest er nog langere teksten in de vorm van een boek? In het vorige nummer van Veerkracht heeft u kunnen lezen dat uit onderzoek is gebleken dat studenten in ieder geval niet veel lezen, ook al zien ze er wel het belang van in. Lees: voor kinderen in de klas, want zelf zijn de meeste studenten allang afgehaakt. En het is de vraag of ze weer gaan aanhaken, met alle verleidingen die de digitale wereld hun biedt. Lees hier het artikel

Leesbevordering in bibliotheken gericht op een risicogroep
Veerkracht 2015-12-2
Dit artikel is gebaseerd op de masterthesis The Four Pre-Conditions of Reading Promotion Aimed at Ten to Thirteen Year-Olds in an International Comparison: Close Case Studies of the Central Library of Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) in Amsterdam and TioTretton in Stockholm (2013) . In dit onderzoek wordt aandacht besteed aan de vier voorwaarden van leesbevordering in bibliotheken, door de International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA) vastgesteld als faciliteiten, collectie, personeel en gebruikerskeuze met betrekking tot de dienstverlening. De kenmerken van die voorwaarden van de centrale vestiging van de OBA in Amsterdam en TioTretton in Stockholm zijn in de thesis als case studies vergeleken met betrekking tot de doelgroep van tien tot en met dertien jaar. Uit deze vergelijking blijkt in het algemeen dat in de OBA naast leesplezier ook enkele leerdoelen centraal staan, terwijl in TioTretton de focus ligt op de wensen van de kinderen en het vertellen van hun verhalen, op welke manier en via welke media dan ook. Lees hier het artikel

Onderzoekend lezen met klassenteksten
Veerkracht 2015-12-1
De Activiteit en Diataal hebben hun kennis gebundeld in een digitale tekstenbank voor het primair onderwijs. De tekstenbank met Klassenteksten biedt leesteksten die aansluiten bij de belevingswereld van kinderen, geordend naar thema en niveau, met boeken- en filmtips en suggesties voor activerende werkvormen. Dit schooljaar is een groep scholen gestart met het werken met Klassenteksten. Hoe wordt er op de scholen gewerkt met het materiaal? En hoe wordt de onderzoekende houding van de kinderen geactiveerd? Lees hier het artikel

Waardenuitspraken en waardenpatronen in verhalen van studenten
Veerkracht 2015-12-1
Zomaar wat citaten uit verhalen van derdejaarsstudenten voor hun narratief essay. Gedrag wordt veroordeeld (“niet van gediend”), een positieve beoordeling wordt gegeven (“goed, knap gedaan”), rekenaars worden ingedeeld (“sterke rekenaars”) en hun blik geïnterpreteerd (“verveeld”), een knikje ter aanmoediging, dat is een vorm van etiquette. Dat zijn allemaal uitspraken (en gedragingen) waarmee een student te kennen geeft wat hij ergens van vindt. Uitspraken, die een waarde uitdrukken. In dit artikel willen we nader ingaan op dat soort uitspraken in de verhalen die de basis vormen van een achttal narratieve essays van derdejaars. Het is een eerste verslag van een onderzoek naar waarden in studentenverhalen, uitgevoerd door het lectoraat Reflectie en Retorica. In volgende verslagen komen andere aspecten aan de orde. Lees hier het artikel

Onderzoek naar de leesprofielen van studenten aan de KPZ
Veerkracht 2015-12-1
Het onderzoekscentrum van Katholieke Pabo Zwolle is een groot onderzoeksproject gestart naar de belezenheid en de intellectuele nieuwsgierigheid van studenten. Het doel is uiteindelijk om studenten op te leiden tot leraren met sterke leesprofielen. Hieronder wordt verstaan leraren die lezen plezierig en nuttig vinden, leesvaardig zijn, frequent lezen, kennishonger en verbeeldingskracht hebben, kennis hebben van kinderboeken, vaardig zijn in het selecteren van boeken en ook nog eens goede leesbevorderaars zijn. Dat is niet gering! Annelot Adolfsen is Masterstudente Psychologie, richting Instructie Leren en Ontwikkeling, op de Universiteit Twente. Ze voerde het afgelopen half jaar haar afstudeeronderzoek uit op de KPZ onder begeleiding van Pascal Wilhelm (UTwente) en Wenckje Jongstra (KPZ). In dit eerste deel van een reeks artikelen over het project Sterke Leesprofielen beschrijven we de achtergronden van het onderzoek en presenteren we de eerste resultaten. Lees hier het artikel

Samen bouwen aan praktijkgerichte kennis in een kenniskring
Veerkracht 2017-14-2
Katholieke Pabo Zwolle kent drie kenniskringen: Rekenen, Taal en Vernieuwende onderwijsconcepten. Experts, docenten (uit hbo en masters) en basisschoolleraren delen in die kenniskringen kennis en ervaringen en inspireren elkaar. Dat leidt tot meer dan boeiende gesprekken alleen. In dit artikel een kijkje in de keuken. Lees hier het artikel

Wij waren hier eerst
Veerkracht 2017-14-3
Mensen kunnen veel. Ze kunnen met bootjes de oceaan oversteken. Ze kunnen in een onbekend land een nieuw leven beginnen. Ze kunnen Afrika Afrika noemen. Ze kunnen vlaggetjes in de grond planten en zeggen: DIT IS VAN MIJ. Met de komst van de Europeanen ontstonden problemen die nog altijd niet zijn opgelost.
‘Zuid-Afrika is van ons,’ zeiden de Europeanen, ‘want alles wat je hier ziet is door ons gebouwd.’ ’Niet waar’, zeiden de Afrikanen, ‘Zuid-Afrika is van ons, want wij waren hier eerst.’ Daarover gaat dit boek niet. Het gaat over de dieren. Voor hen begonnen de problemen ook pas goed met de komst van de Europeanen. Die jaagden niet alleen om hun maag te vullen, maar ook voor de lol. Minpunt voor de dieren: de Europeanen hadden geweren. De laatste blauwbok stierf in 1800 door een kogel uit een Europees geweer. De laatste quagga, een soort zebra, in 1878. (p.9-10) Lees hier het artikel

Als thuis geen fijne plek meer is
Veerkracht 2017-14-2
Begin deze maand heeft de Vlaamse Gerda Dendooven de Woutertje Pieterse Prijs 2017 gewonnen met het door haar geschreven en geïllustreerde Stella ster van de zee. Na eerdere nominaties is haar dat zeer gegund en nu is het thema van het boek wel heel actueel en goed om met kinderen in de midden- en bovenbouw te bespreken “wat het is om huis en haard achter te moeten laten”. Dendooven laat je in deze fraai verzorgde uitgave nadenken over het leven van één van de vele ontwortelde kinderen van dit moment. Lees hier het artikel

Naar het noorden
Veerkracht 2017-14-1
Net toen ik dacht: ik heb het me verbeeld, hoorde ik het weer, een langgerekte dierlijke schreeuw, als het kermen van een gewonde hond. Mijn broertje in het bed naast me had niets gehoord. Het verbaasde me niks. Kleine Kees werd nergens wakker van. Al liet je vlak naast zijn gezicht een zak knikkers op een zinken bord neerkletteren dan nog sliep hij door. Het schreeuwen deed me denken aan het nachtelijke gillen van de gekken achter de muur van de psychiatrische kliniek Rozenhove. Maar daar kon het onmogelijk vandaan komen. Rozenhove was twee jaar geleden ontruimd. De gekken moesten plaatsmaken voor soldaten. (p.7) Lees hier het artikel

Odysseus, een mens van verhalen
Veerkracht 2016-13-3
Wat doe je als de bloedmooie vrouw van een kennis geschaakt wordt en hij je boos en verdrietig vraagt om samen met hem ten strijde te trekken tegen de vijand? Helemaal wanneer je bedenkt dat je een dure eed van trouw aan elkaar gezworen hebt? Je kunt natuurlijk doen alsof je gek bent en op het moment waarop je door de anderen opgehaald wordt, met een ploeg op het strand een toneelstukje opvoeren. Je gooit wat schelpengruis en zout in de voren die je in het natte zand trekt en je zorgt ervoor dat je met je ploeg geen enkele rechte lijn trekt, zoals het zou horen. Je voren lijken meer op hoge golven, zodat iemand wel de conclusie moet trekken dat je met zo’n man in je leger slechter uit bent dan wanneer je hem thuislaat bij zijn vrouw en kind. Maar wat moet je vervolgens doen als de slimme strijders jouw eigen baby vlak voor je ploeg neerleggen in het zand? Ga je er dwars overheen, zoals een gek zou doen, of ben je dan toch maar verstandig en stop je op tijd? Lees hier het artikel

De jongen, de neushoornvogel, de olifant, de tijger en het meisje
Veerkracht 2016-13-2
Ik schrik wakker. Het geluid is zo groot dat het alleen maar de tijgers kunnen zijn die vlak naast mijn bed aan de muur krabben. Met een ruk kom ik overeind. Sissend. Mijn tanden bloot. Stilte. En dan begint het opnieuw. Nee. Wat ik hoor en voel kan alleen de donder zijn – alles wat loshangt aan ons huis trilt. Stilte. En opnieuw. Nee! Het moet een aardbeving zijn. Ik roep mijn moeder en mijn vader en mijn zus, maar niemand antwoordt. Mijn hele lichaam schudt. Pas wanneer ik de gezangen hoor, besef ik wat er gebeurt: de mannen van het dorp komen me halen. Lees hier het artikel

Heb je ooit een vrolijke hagedis, een chagrijnige schildpad of een treurige slang gezien?
Veerkracht 2016-13-1
Als er iemand is die emoties kan beïnvloeden, dan is dat Jan Paul Schutten wel, auteur van goede en grappige informatieve jeugdboeken. Maar wat is het geheim van zijn succes? Kinderen onthouden feiten het beste wanneer er een mooi verhaal verteld wordt, helemaal als het humoristisch is. Ook helpt het als je met een prikkelende vraag nieuwsgierig maakt en dit heeft Schutten goed begrepen. Hij start consequent bij zijn eigen nieuwsgierigheid en eigen bijzondere vragen: daarin toont hij dat hij de kinderlijke verwondering heeft weten vast te houden, waardoor hij weet te boeien met een prachtige mix van jeugdige verbazing én volwassen vastbijten in het onderwerp. Lees hier het artikel

Een lange week rouw én berouw
Veerkracht 2015-12-3
Fransen doet de deur dicht. Hij gaat voor het bord staan en wacht tot we zitten. Hij schraapt zijn keel en zegt dan langzaam: “Ik moet jullie iets heel ergs vertellen. Zoals jullie zien is Jelmer er niet.” (p.11) Lees hier het artikel

Wanneer houdt die nare oorlog toch eens op?
Veerkracht 2015-12-2
Het leven op het Brabantse platteland lijkt eind jaren vijftig voor de gemiddelde mens een prima plek om te vertoeven, maar gemiddelde mensen leven niet en schijn bedriegt heel vaak. Lees hier het artikel

Bart Moeyaert, verplichte kost voor jonge lezers en alle andere mensen
Veerkracht 2015-12-1
Vorig jaar bood uitgeverij Querido een uitgelezen kans om met veelschrijver en taalvirtuoos Bart Moeyaert kennis te maken. Ter ere van zijn 30-jarig schrijverschap en samenvallend met het jaar waarin de auteur zijn vijftigste verjaardag vierde, kwam een echte feestbundel op de markt. In het kloeke boek vol prachtige illustraties zijn alle eerder verschenen verhalen voor jonge lezers opgenomen en in het hart van het werk op felrode pagina’s als extra nog zijn kindergedichten. Een boek om vaker ter hand te nemen en te genieten van zijn rake beschrijvingen in de verhalen (sommige bekroond door de griffeljury) en van zijn begrijpelijke poëzie die steeds even je hart openen. Moeyaert bewijst keer op keer dat hij beginnende lezers kan enthousiasmeren voor het lezen en tegelijk ook stof tot nadenken geeft. Door zijn aanpak is dit een bundel waar kind én ouder veel plezier aan kunnen beleven en samen over in gesprek kunnen gaan. Lees het artikel hier

Motivatie en uitdaging, te vinden in het leerlab
Veerkracht 2017-14-1
Voor de opleiding onderzoekscoördinator op KPZ heeft Marian Koggel onderzoek gedaan naar de motivatie en uitdaging van meer- en hoogbegaafde kinderen uit de groepen 5 t/m 8 van basisschool de Linderte in vergelijking met de andere kinderen uit de groepen 5 t/m 8. Op deze academische basisschool gaan de meer- en hoogbegaafde kinderen naar het leerlab. In dit artikel wordt beschreven wat een leerlab is, welke kinderen meedoen aan het leerlab, wat de rol van de leraar is en of de leerlingen gemotiveerder zijn in het leerlab dan de leerlingen in de groep, gebaseerd op de vier aspecten van de Leer Motivatie Test van Hermans (2001). Lees hier het artikel

Kinderen zijn van nature onderzoekers!
Veerkracht 2016-13-2
Kent u die poster van Loesje met de tekst ‘Uit onderzoek is gebleken dat onderzoeken veel leuker is dan antwoorden vinden’? In de nieuwe master Leadership in Education neemt onderzoek doen dan ook een prominente plek in. Op alle niveaus in de school, dus ook bij kinderen. Lees hier het artikel

Zabuki Zwolle: een café vol kinderscience
Veerkracht 2016-13-2
Al zeven jaar een drukbezocht evenement in Deventer en sinds kort ook in Zwolle: Zabuki. De feestelijke opening vond plaats op 20 april. De dag, die in het teken stond van voedsel, was direct geheel uitverkocht. Wat is Zabuki en wat beweegt kinderen tussen de leeftijd van zeven en twaalf jaar om hun vrije woensdagmiddag op te offeren voor de wetenschap? Maak kennis met Zabuki Zwolle en ervaar het zelf! Lees hier het artikel

Nabespreken bij onderzoekend leren in het kader van Wetenschap & Technologie
Veerkracht 2016-13-2
De afgelopen jaren is er veel aandacht geweest voor onderzoekend leren (zie figuur 1) met kinderen. Gesteund door organisaties als het Techniekpact, Wetenschapsknooppunten verbonden aan universiteiten, maar ook betrokkenheid vanuit de SLO, wint deze onderwijsvorm aan terrein. Lees het artikel hier

Wetenschap & Technologie? Niets voor Bas. Mijn kind is geen techneut!"
Veerkracht 2016-13-1
Deze reactie kwam van de vader van Bas. De juf had net in het oudergesprek geopperd om Bas te laten deelnemen aan een project Wetenschap & Technologie. Het leek haar voor Bas een leuke uitdaging om hieraan mee te werken. Bas was een nieuwsgierig jongetje met een brede belangstelling voor de wereld om hem heen. Hij kon zowel de juf als zijn klasgenoten verrassen door de meest bijzondere vragen te stellen. Vragen over zaken waar een ander niet zo gauw bij stil staat. Lees hier het artikel